Handelsakkoorden en markttoegang

Surinaamse goederen gaan zonder invoerrecht naar de andere CARICOM-landen en rechten- en quotavrij naar de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk, als ze aan de oorsprongsregels voldoen en je een bewijs van oorsprong meestuurt. Daarnaast zijn er kleinere akkoorden met Cuba, de Dominicaanse Republiek, Costa Rica en Noord-Brazilië. Met de Verenigde Staten, China en India heeft Suriname geen vrijhandel: daar betaal je het normale tarief.

CARICOM
0%
invoerrecht op goederen van CARICOM-oorsprong
EU en VK
0%
rechten- en quotavrij onder de EPA's
Verenigde Staten
Geen akkoord
geen vrijhandel en geen CBI-voorkeur
Op deze pagina (14)
In het kort
  • Voorkeur krijg je alleen voor goederen die echt in Suriname zijn gemaakt of voldoende bewerkt, en alleen met een bewijs van oorsprong.
  • CARICOM: certificaat van oorsprong plus CARICOM-factuur. Volgens de WTO-review van 2019 geeft de KKF dat certificaat af; de Douane geeft de overige certificaten af.
  • EU (ook Frans-Guyana) en VK: EUR.1 van de Douane, of een oorsprongsverklaring op de factuur voor zendingen tot EUR 6.000.
  • VS: geen akkoord, geen Caribbean Basin-voorkeur en het Amerikaanse GSP is sinds eind 2020 verlopen.
  • Zoek het tarief van je klant op met de HS-code van je product: Access2Markets (EU), UK Trade Tariff, de Amerikaanse HTS.
  • Hulp: het Onderdirectoraat Internationale Handel van EZOTI, SITA, de KKF en de Caribbean Export Development Agency.

Welke akkoorden gelden voor Suriname?

Het ministerie van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie (EZOTI) noemt in zijn Import-Export Gids (2024) de akkoorden waarvan Suriname partij is en die Surinaamse ondernemers voorkeur geven. Samengevat:

MarktAkkoordWat het oplevertBewijs van oorsprong
CARICOMHerzien Verdrag van Chaguaramas (CSME)Geen invoerrecht op goederen van CARICOM-oorsprong; ook diensten en vestigingCARICOM-certificaat van oorsprong en CARICOM-factuur
Europese UnieEPA CARIFORUM-EU (2008)Rechten- en quotavrij voor alle goederen van CARIFORUM-oorsprong; ook dienstenEUR.1 of oorsprongsverklaring op de factuur
Verenigd KoninkrijkEPA CARIFORUM-VK (Suriname tekende op 4 maart 2021)Dezelfde toegang als onder de EU-EPAEUR.1 of oorsprongsverklaring
Dominicaanse Republiek, Cuba, Costa RicaAkkoorden van CARICOM (1998, 2000, 2004)Lager of geen invoerrecht op een lijst van goederenCertificaat volgens het betreffende akkoord
Noord-BraziliëPartial Scope Agreement voor rijstTariefconcessies voor Surinaamse rijstVraag EZOTI
IndonesiëHandelsovereenkomst Suriname-IndonesiëToegang voor goederen voor expo's en beurzenVraag EZOTI
Rest van de wereldWTO, meestbegunstigingHet normale (MFN) tarief van het land van bestemmingSoms een niet-preferentieel certificaat van oorsprong

Suriname is sinds 25 februari 1978 partij bij de GATT en is een oorspronkelijk lid van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Dat betekent dat elk WTO-land Surinaamse goederen minstens het tarief geeft dat het ook aan andere WTO-leden geeft. Een akkoord op papier is iets anders dan voordeel in de praktijk: kijk per product en per land wat het verschil is tussen het normale en het voorkeurstarief, en of je aan de oorsprongsregels kunt voldoen.

CARICOM en de CSME

Suriname is lid van de Caribische Gemeenschap (CARICOM) en van de CARICOM Single Market and Economy (CSME), opgezet met het Herziene Verdrag van Chaguaramas (2001). De interne markt werkt; de "single economy" (gezamenlijk economisch beleid) is nog niet af.

Vrij verkeer van goederen

  • Geen invoerrecht op goederen van CARICOM-oorsprong. Andersom geeft Suriname zelf ook vrije toegang aan goederen uit CARICOM. Zie Goederen importeren.
  • Oorsprong. Een product is CARICOM-goed als het volledig in de regio is verkregen (gewassen, vis, mineralen), of als buitenlandse grondstoffen voldoende zijn bewerkt. Dat toetst men meestal aan een verandering van tariefpost (HS-code), een voorgeschreven bewerking of een minimum aan regionale grondstoffen. Ompakken, mengen of etiketteren is niet genoeg.
  • Gemeenschappelijk buitentarief (CET). De CARICOM-landen heffen hetzelfde tarief op goederen van buiten de regio, met uitzonderingslijsten per land. Dat maakt je product in de regio concurrerend tegenover import van buiten.
  • Andere eisen blijven gelden. Fytosanitaire en veterinaire certificaten, etiketten en normen van het land van bestemming moet je nog steeds halen. De WTO-review van 2019 meldt dat Surinaamse producten in andere CARICOM-landen soms op zulke barrières stuiten. Controleer de eisen bij je klant of de douane daar vóór je verscheept.

Certificaat van oorsprong voor CARICOM

Je klant heeft voor het nultarief een CARICOM-certificaat van oorsprong en een CARICOM-factuur nodig. Volgens de WTO-handelsbeleidsreview van Suriname (2019) is de KKF verantwoordelijk voor certificaten van oorsprong voor export naar CARICOM, en de Douane voor alle andere certificaten van oorsprong. Officiële gidsen van EZOTI noemen de uitgever niet; bel dus de KKF voordat je je eerste zending plant en vraag welke stukken je moet meebrengen (meestal een kostprijsopbouw of productieverklaring waaruit de oorsprong blijkt).

Vrij verkeer van mensen en diensten

Onder de CSME mogen bepaalde groepen CARICOM-burgers zonder werkvergunning in een andere lidstaat werken met een CARICOM Skills Certificate. In Suriname is dat geregeld in de Wet Bekwame Burgers Caricom (S.B. 2006 no. 19, gewijzigd bij S.B. 2008 no. 29). De wet noemt academici, mediawerkers, sporters, musici, artiesten, leerkrachten, verpleegkundigen en ziekenverzorgers. In 2018 besloten de regeringsleiders ook landbouwwerkers, schoonheidsspecialisten, kappers (barbiers) en beveiligers toe te voegen; Suriname heeft daar een wetswijziging voor opgesteld. Vraag bij het ministerie dat over arbeid gaat (sinds juli 2025 Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid) welke categorieën nu gelden. Een adviescommissie van het ministerie behandelt de aanvragen.

Volledig vrij verkeer, zonder certificaat en voor onbepaalde tijd, geldt sinds 1 oktober 2025 alleen tussen Barbados, Belize, Dominica en St. Vincent en de Grenadines. Volgens het CARICOM-secretariaat kregen daar in het eerste jaar ongeveer 900 CARICOM-burgers een verblijf voor onbepaalde tijd. Suriname doet hier (oktober 2026) niet aan mee. Wil je zelf iemand uit de regio aannemen: Werkvergunning en verblijf.

Europese Unie: de EPA

De Economic Partnership Agreement (EPA) tussen de EU en CARIFORUM (CARICOM plus de Dominicaanse Republiek) werd in 2008 getekend en wordt sinds 29 december 2008 voorlopig toegepast. Volgens de WTO-review van 2019 paste Suriname de EPA toen voorlopig toe, in afwachting van ratificatie.

  • Goederen. Alle goederen van CARIFORUM-oorsprong gaan rechten- en quotavrij de EU in. Voor rijst en suiker gold een overgangsperiode; rijst is sinds 1 januari 2010 en suiker sinds 2015 volledig vrij.
  • Diensten en investeringen. De EPA bevat ook afspraken over diensten, investeringen, intellectueel eigendom en overheidsopdrachten. Voor dienstverleners geldt per EU-land en per sector wat open is.
  • Bewijs van oorsprong. Een EUR.1-certificaat, afgegeven door de Douane bij de uitvoer, of een oorsprongsverklaring van de exporteur op de factuur voor zendingen tot EUR 6.000 (daarboven alleen als toegelaten exporteur). Het bewijs is tien maanden geldig. De oorsprongsregels staan per product in het protocol bij de EPA; Access2Markets laat ze zien.
  • Frans-Guyana hoort bij de EU. Een zending over de Marowijne naar Saint-Laurent-du-Maroni is dus export naar de EU: de EPA en de EU-eisen gelden. Frans-Guyana heft daarnaast een eigen lokale heffing op invoer (octroi de mer); vraag je koper wat dat voor jouw product betekent.

Nultarief betekent niet dat alles open is. Voedsel, planten, vis en hout moeten voldoen aan Europese regels voor voedselveiligheid, residuen, etikettering en ontbossing, en steeds meer klanten vragen bewijs over cybersecurity en arbeidsomstandigheden. Dat staat in EU-regels voor Surinaamse leveranciers. De procedure in Suriname zelf (certificaten, uitvoeraangifte, 35% deviezenregel) staat in Exporteren vanuit Suriname.

Verenigd Koninkrijk

Na de Brexit sloot het VK een eigen EPA met CARIFORUM, met dezelfde toegang als onder de EU-EPA. Suriname tekende die op 4 maart 2021, later dan de andere landen. Tussen 1 januari 2021 en de ondertekening handelden Suriname en het VK op WTO-voorwaarden. Sinds april 2021 valt Suriname volgens de Britse overheid onder het akkoord. Het bewijs van oorsprong is ook hier een EUR.1 of een oorsprongsverklaring. Het Britse tarief zoek je op in de UK Trade Tariff.

Andere akkoorden via CARICOM

CARICOM sloot akkoorden met vijf landen in de regio. Ze werken met een lijst van goederen en eigen oorsprongsregels, en niet elk CARICOM-land past ze toe:

  • Dominicaanse Republiek (vrijhandelsakkoord, 1998) en Cuba (handels- en economische samenwerking, 2000): staan op de lijst van EZOTI. Suriname geeft goederen uit deze landen ook voorkeur.
  • Costa Rica (vrijhandelsakkoord, 2004): staat op de lijst van EZOTI. Het handelsportaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten (SICE) noemt alleen voor Barbados, Belize, Guyana, Jamaica en Trinidad en Tobago een datum van inwerkingtreding. Vraag EZOTI of Costa Rica jouw product met voorkeur toelaat voordat je erop rekent.
  • Venezuela (1992) en Colombia (1994): staan niet op de lijst van EZOTI. De wederzijdse tariefverlagingen met Colombia gelden voor Barbados, Guyana, Jamaica en Trinidad en Tobago.

Het Onderdirectoraat Internationale Handel van EZOTI houdt de handelsakkoorden bij en kan per product zeggen wat geldt.

Verenigde Staten

Suriname heeft geen handelsakkoord met de VS. Twee dingen die je misschien hoort, gelden niet voor Suriname:

  • Caribbean Basin Initiative. Volgens de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger (USTR) zijn er 17 begunstigde landen onder CBERA en 8 onder CBTPA, waaronder Guyana, Jamaica en Trinidad en Tobago. Suriname staat er niet bij.
  • GSP. Het Amerikaanse Generalized System of Preferences is op 31 december 2020 verlopen. In juni 2026 lag een verlengingsvoorstel nog in het Congres; een verlenging hebben we niet gevonden.

Surinaamse goederen betalen in de VS dus het gewone tarief uit de Harmonized Tariff Schedule (HTS). Sinds 2025 heeft de VS bovendien extra invoertarieven ingevoerd, waarvan de hoogte en de juridische basis meermaals zijn veranderd. Laat je Amerikaanse koper of zijn douane-agent het actuele tarief voor jouw HS-code bevestigen voordat je een prijs afspreekt.

De buren: Guyana, Frans-Guyana en Brazilië

Guyana

Guyana is CARICOM-partner: goederen van CARICOM-oorsprong gaan zonder invoerrecht over de grens, met certificaat van oorsprong. Het verkeer loopt via de veerdienst over de Corantijn tussen South Drain (Nickerie) en Moleson Creek. Twee ontwikkelingen in 2026:

  • Corantijnbrug. De twee regeringen werkten aan een gezamenlijke brug van ongeveer 3,1 km. Eind juni 2026 zei minister Tsang van Openbare Werken in De Nationale Assemblée dat Suriname de brug zelf wil financieren en beheren, waarschijnlijk met een nieuwe internationale aanbesteding. President Ali van Guyana reageerde dat Guyana alleen de bestaande bilaterale verdragen erkent. Reken voorlopig op de veerdienst.
  • Scheepvaart op de Corantijn. In april 2026 protesteerden Guyanese kamers van koophandel tegen heffingen die Suriname rekent aan Guyanese vrachtschepen op de rivier. Volgens de Surinaamse regering zijn de regels niet nieuw en kan Guyana via diplomatieke weg vrijstelling vragen.

De ondernemersorganisaties van beide landen hebben sinds maart 2022 een gezamenlijke Guyana Suriname Private Sector Business Council, gevormd door de Private Sector Commission van Guyana en de VSB. Daarnaast is er een Suriname-Guyana Chamber of Commerce met een kantoor in Paramaribo (zie hieronder).

Frans-Guyana en Frankrijk

Frans-Guyana is Europees grondgebied. Handel over de Marowijne tussen Albina en Saint-Laurent-du-Maroni is dus handel met de EU, met EU-douane, EU-productregels en de octroi de mer. Over de grens zelf loopt een politiek debat: Suriname en Frankrijk tekenden in 2021 een grensprotocol dat voortbouwt op het verdrag van Parijs van 1915 en de grens over de Marowijne en de Lawa vastlegt. Het goedkeuringsontwerp ligt sinds december 2021 bij De Nationale Assemblée. Eind juli 2026 stelde DNA-voorzitter Adhin de behandeling uit om het traditioneel gezag eerst te horen in krutu's, en begin augustus 2026 kondigde coalitiepartij ABOP aan tegen te stemmen. Het protocol regelt ook het gezamenlijk beheer van beide rivieren en de ontwikkeling van het grensgebied. Op het moment van schrijven was het protocol voor zover wij weten nog niet geratificeerd.

Brazilië

Met Brazilië is er geen algemeen vrijhandelsakkoord. Er is een Partial Scope Agreement met tariefconcessies voor rijst naar Noord-Brazilië. Suriname is sinds 2013 geassocieerd lid van Mercosur; dat geeft geen vrije markttoegang en volledig lidmaatschap zou eerst toetreding tot ALADI vereisen. Er is geen wegverbinding met Brazilië.

China, India en Indonesië

Met China en India heeft Suriname geen handelsakkoord: je betaalt het normale WTO-tarief van die landen, en je klant moet aan hun invoereisen voldoen (registratie van voedselproducenten, fytosanitaire eisen). Met Indonesië is er een handelsovereenkomst die volgens EZOTI toegang geeft voor goederen bestemd voor expo's en beurzen, plus een investeringsbeschermingsovereenkomst die in 1995 werd getekend. Suriname tekende ook investeringsbeschermingsovereenkomsten met Cuba (1999), Nederland (2005) en Brazilië (2018); zie Investeren in Suriname.

Stap voor stap: voorkeurstarief krijgen

  1. Bepaal de HS-code van je product. Je douane-expediteur of de Douane kan helpen. Alles hangt aan die code: tarief, oorsprongsregel en eisen. Douanekoers
  2. Zoek het tarief en de oorsprongsregel op. EU: Access2Markets (kies Suriname als land van oorsprong). VK: UK Trade Tariff. VS: HTS. CARICOM: vraag het bij de douane van het bestemmingsland of je klant.
  3. Toets je product aan de oorsprongsregel. Werk je met geïmporteerde grondstoffen, maak dan een kostprijsopbouw per product: welke materialen, uit welk land, met welke HS-code, en welke bewerking je in Suriname doet.
  4. Vraag het bewijs van oorsprong aan. Voor CARICOM bij de KKF (volgens de WTO-review van 2019), voor de EU en het VK het EUR.1 bij de Douane, samen met je uitvoeraangifte. Voor kleine EU- en VK-zendingen tot EUR 6.000 kan een oorsprongsverklaring op de factuur volstaan.
  5. Stuur het origineel mee met de handelsfactuur (voor CARICOM de CARICOM-factuur) en de vervoersdocumenten. Factuur maken · Proforma factuur
  6. Bewaar alles. De douane van het land van bestemming kan achteraf controleren of je product echt Surinaams is. Zonder administratie kan je klant alsnog het volle tarief moeten betalen.

Hulp bij export en handelsbevordering

  • EZOTI: het Onderdirectoraat Internationale Handel voor handelsakkoorden en het CSME-beleid; de dienst IUD voor vergunningen.
  • SITA (Suriname Investment and Trade Agency): export- en investeringsbevordering, met subsidies voor exportmarketing. Details in Exporteren vanuit Suriname.
  • KKF: uittreksels, beurzen, informatie voor exporteurs en het CARICOM-certificaat van oorsprong.
  • Caribbean Export Development Agency: het regionale bureau voor export- en investeringsbevordering van de CARIFORUM-landen, met trainingen, beurzen en subsidieprogramma's.
  • Ambassades en handelskantoren van je doelmarkt. Voor Nederland publiceert RVO de exportregels voor Suriname, en verwijst het bij twijfel over invoerrechten naar de Surinaams-Nederlandse kamer in Den Haag.

Bilaterale kamers en business councils

Deze organisaties hebben we kunnen bevestigen:

  • Suriname-Guyana Chamber of Commerce (SGCC): kamer voor handel tussen beide landen, met een kantoor aan de Verlengde Gemenelandsweg in Paramaribo en een kantoor in Guyana. Organiseert onder meer webinars voor ondernemers uit beide landen. surguychamber.org
  • Guyana Suriname Private Sector Business Council: opgericht in maart 2022 door de Private Sector Commission van Guyana en de VSB, met tien leden uit beide landen, om de economische banden en wederzijdse investeringen te versterken.
  • American Chamber of Commerce of Suriname (AmCham Suriname): brengt Surinaamse en Amerikaanse bedrijven samen en overlegt met het ministerie van Buitenlandse Zaken, Internationale Business en Internationale Samenwerking.
  • Suriname-Nederland Kamer van Koophandel: in 2018 opgericht bij de Surinaamse ambassade in Den Haag om handel tussen beide landen te bevorderen.

Andere bilaterale kamers die online worden genoemd, hebben we niet uit een officiële bron kunnen bevestigen. Algemene ondernemersorganisaties in Suriname staan in Ondernemersorganisaties.

Checklist voor je eerste exportorder

  • HS-code van je product vastgesteld en gecontroleerd door je expediteur
  • Tarief in het land van bestemming opgezocht: normaal tarief en voorkeurstarief
  • Oorsprongsregel getoetst, met kostprijsopbouw en lijst van grondstoffen per land
  • Bewijs van oorsprong geregeld: KKF (CARICOM) of Douane (EUR.1)
  • Productcertificaten voor het land van bestemming: fytosanitair, veterinair, gezondheid, etiket
  • Bij de EU: de extra eisen uit EU-regels voor Surinaamse leveranciers nagelopen
  • Leveringsvoorwaarde (Incoterm) en betaling afgesproken, rekening houdend met de 35% deviezenregel
  • Kopie van alle documenten per zending bewaard

Wat als...

  • ...mijn product deels uit geïmporteerde grondstoffen bestaat? Dan hangt het af van de oorsprongsregel voor jouw HS-code. Vaak telt een bewerking die de tariefpost verandert. Laat het toetsen vóór je een prijs met voorkeurstarief offreert.
  • ...de douane in een ander CARICOM-land mijn certificaat niet accepteert? Vraag schriftelijk om de reden, laat je klant bezwaar maken en schakel EZOTI in. Handelsproblemen binnen de CSME kunnen via de regering bij CARICOM worden aangekaart.
  • ...ik diensten exporteer? Voor diensten bestaat geen certificaat van oorsprong. De CSME en de EPA's openen wel markten voor diensten, maar per land en per sector verschillend. De Surinaamse regels voor dienstenexport (0% BTW, deviezen) staan in Exporteren vanuit Suriname.
  • ...ik vooral wil importeren? Zie Goederen importeren en reken je zending door met de Invoerkosten berekenen.

Bronnen

Gecontroleerd op 26 oktober 2026. Algemene informatie, geen juridisch of douane-advies. Laat tarieven en oorsprong per zending bevestigen.

Veelgestelde vragen

Welke handelsakkoorden heeft Suriname?

Volgens EZOTI: het Herziene Verdrag van Chaguaramas (CARICOM), de EPA's van CARIFORUM met de EU en het Verenigd Koninkrijk, de CARICOM-akkoorden met Costa Rica, Cuba en de Dominicaanse Republiek, een rijstakkoord met Noord-Brazilië en een akkoord met Indonesië voor goederen voor beurzen.

Betaal ik invoerrecht als ik naar Guyana of Trinidad exporteer?

Goederen van CARICOM-oorsprong gaan zonder invoerrecht naar de andere lidstaten, mits je klant een certificaat van oorsprong en een CARICOM-factuur heeft. Alleen ompakken of doorverkopen maakt een product niet Surinaams.

Wie geeft het certificaat van oorsprong af in Suriname?

Volgens de WTO-handelsbeleidsreview van 2019 geeft de KKF certificaten van oorsprong af voor export naar CARICOM en de Douane alle andere, zoals het EUR.1 voor de EU en het VK. Vraag bij de KKF of de Douane na of dat nog zo werkt.

Heeft Suriname een vrijhandelsakkoord met de Verenigde Staten?

Nee. Suriname is ook geen begunstigd land onder het Caribbean Basin Initiative (CBERA en CBTPA) en het Amerikaanse GSP-programma is sinds 31 december 2020 verlopen. Surinaamse goederen betalen in de VS dus het normale tarief.

Mag ik als Surinamer zonder werkvergunning in andere CARICOM-landen werken?

Alleen in bepaalde beroepen, met een CARICOM Skills Certificate. In Suriname vraag je dat aan bij het ministerie dat over arbeid gaat. Volledig vrij verkeer zonder certificaat geldt sinds 1 oktober 2025 alleen tussen Barbados, Belize, Dominica en St. Vincent en de Grenadines.

Hoe zoek ik het invoerrecht op in het land van mijn klant?

Voor de EU gebruik je Access2Markets van de Europese Commissie, voor het VK de UK Trade Tariff en voor de VS de Harmonized Tariff Schedule. Je hebt de HS-code van je product nodig. Voor CARICOM-landen vraag je het bij de douane van het land van bestemming of je klant.