Ondernemen per district

Suriname heeft tien districten, maar twee derde van de mensen woont in Paramaribo en Wanica. Onderneem je daarbuiten, dan heb je andere klanten, andere kansen en een eigen loket voor lokale vergunningen: de districtscommissaris. Hieronder per district de cijfers, de economie, de verbindingen en waar je wat regelt.

De tien districten in cijfers

Inwoners en oppervlakte volgens de definitieve resultaten van de achtste volkstelling (ABS, census 2012). Klik op een district voor de economie, de verbindingen en de kansen.

De negende Algemene Volks- en Woningtelling (wet aangenomen op 4 oktober 2024, veldwerk eind 2024 en in 2025) heeft nog geen gepubliceerde uitkomsten. Zodra het ABS die publiceert, passen we deze tabel aan. Reken voor je marktplan met groei sinds 2012, vooral in Wanica, Para en Commewijne.

Waar je klanten wonen

Tussen de census van 2004 en die van 2012 groeide Suriname met 9,9%. Die groei zat bijna helemaal rond de hoofdstad: Wanica groeide met 37,5%, Para met 31,7% en Commewijne met 27,5%. Paramaribo zelf kromp licht (-0,8%) en Nickerie verloor 6,6% van zijn inwoners. De stad loopt dus over in de buurdistricten. Voor winkels, scholen, zorg en bouwbedrijven liggen de groeiende wijken in Wanica (Kwatta, Koewarasan, De Nieuwe Grond, Lelydorp), Commewijne (Meerzorg) en Para (Noord) vaak gunstiger dan het centrum van Paramaribo.

Het binnenland is groot en dun bevolkt. Sipaliwini beslaat bijna 80% van het land maar heeft maar 6,8% van de inwoners, verspreid over meer dan 150 dorpen. Daar draait het om transport, energie en diensten die je ter plaatse levert, niet om grote volumes.

Hoe het districtsbestuur werkt

De Wet Regionale Organen (S.B. 1989 no. 44) regelt het bestuur van de districten. Voor ondernemers zijn drie organen van belang:

• De districtscommissaris (DC) vertegenwoordigt de regering in het district en zit het districtsbestuur voor, met een vertegenwoordiger van elk ministerie. Het districtsbestuur doet het dagelijks bestuur. De DC geeft de lokale vergunningen af en adviseert bij grondaanvragen.
• De districtsraad is het hoogste politieke orgaan van het district en wordt gekozen. De raad kan districtsverordeningen maken, bijvoorbeeld over het onderhoud van openbare plaatsen. Een districtsverordening kan een bestemmingsheffing invoeren, een lokale heffing voor een bepaald doel; die heeft de goedkeuring van De Nationale Assemblee nodig. De opbrengst kan naar een districtsfonds dat het districtsbestuur beheert.
• De ressortraad is het gekozen orgaan van een ressort en houdt toezicht op wat het districtsbestuur in het ressort doet.

Het ministerie van Regionale Ontwikkeling (RO) is verantwoordelijk voor de districtscommissarissen. Grote districten zijn verdeeld in bestuursressorten, elk met een eigen DC. Paramaribo heeft er meerdere; Wanica heeft er sinds het Besluit Ressortenindeling Wanica 2025 drie (Centrum, Zuid-Oost en Noord-West); in Sipaliwini heeft elk ressort een eigen DC. Je moet dus bij het commissariaat zijn van het gebied waar je vestiging ligt, niet per se bij de hoofdplaats van het district.

Wat regel je bij de districtscommissaris?

Sinds de vergunningenlijst in 2011 sterk werd ingekort, geeft de DC geen ambachtsvergunningen meer. Wel nog:

• Eet- en drankgelegenheden en de verkoop van sterke drank (restaurant, snackbar, bar), onder de Wet op Drankhuizen en huizen van openbare vermakelijkheden.
• Openbare vermakelijkheden: feesten, concerten, evenementen.
• Standplaatsen op de openbare weg: een kraam, foodtruck of verkooppunt langs de weg.
• Hinderwetvergunning voor bedrijven die gevaar, schade of overlast voor de buurt kunnen geven, zoals een werkplaats, spuiterij of opslag van brandstof.
• Advies bij grondaanvragen: een aanvraag voor staatsgrond wordt op het commissariaat en de bestuurspost bekendgemaakt, en de DC adviseert de minister.

Formulieren, leges en termijnen zijn niet centraal gepubliceerd en kunnen per district verschillen. Bel of bezoek het commissariaat voordat je huurt of inkoopt. Wil je een plek op een markt, vraag dan bij het commissariaat wie die markt beheert. Meer over landelijke vergunningen: Bedrijfsvergunningen. Over grond: Grond en huis kopen.

Stap voor stap: een zaak openen in een district

1. Kies de plek en check het pand of de grond. Is er een geldige titel (eigendom, grondhuur, huurcontract)? Mag er een bedrijf zitten? Grond en huis kopen
2. Ga langs het commissariaat. Vraag welke lokale vergunning je nodig hebt, wat het kost en hoe lang het duurt. Vraag ook naar plannen voor de omgeving, zoals wegwerkzaamheden of een nieuwe markt.
3. Schrijf je in bij de KKF en vraag een FIN-nummer aan bij de Belastingdienst. Een bedrijf starten
4. Check of je activiteit op de landelijke vergunningenlijst staat (bijvoorbeeld een hotel, pompstation of slagerij). Die vergunning vraag je aan bij het ministerie, niet bij de DC. Bedrijfsvergunningen
5. Vraag de lokale vergunning aan bij de DC: horeca, evenement, standplaats of Hinderwet.
6. Ga je bouwen of verbouwen, dan heb je ook een bouwvergunning nodig. Verkoop je eten, dan een gezondheidsverklaring.
7. Regel nutsvoorzieningen op tijd. Vraag vroeg naar een aansluiting voor stroom en water. In afgelegen gebieden is er vaak geen net en werk je met een aggregaat of zonnepanelen.
8. Neem personeel aan volgens de landelijke regels. Personeel aannemen

Decentralisatie: wat er verandert

Meer zelfstandigheid en eigen inkomsten voor de districten staan op de agenda. In april 2026 zei het ministerie van RO dat het wetsontwerpen voorbereidt om de districtscommissarissen beter te laten functioneren en hun meer mogelijkheden te geven om inkomsten te genereren. Wanica kreeg in augustus 2025 een derde bestuursressort, onder meer vanwege de verstedelijking en de groei van de industrie. Voor Sipaliwini wil het ministerie de kantoren in het district opknappen, zodat de DC's niet meer vanuit Paramaribo hoeven te werken.

Wat betekent dat voor jou? Lokale regels en heffingen kunnen de komende jaren per district gaan verschillen. Vraag bij het commissariaat naar districtsverordeningen die voor je branche gelden, en houd ons overzicht van nieuwe wetten in de gaten: Nieuwe wetten en regels.

Wegen, havens en grensovergangen

• Oost-Westverbinding. De hoofdweg langs de kust van Albina via Paramaribo naar Nieuw Nickerie, met bruggen over de Suriname (Jules Wijdenbosch-brug, 2000), de Saramacca (2011) en de Coppename (1999). Een zuidelijke tak loopt van Paramaribo via Bitagron naar Apoera.
• Naar Guyana. De veerboot Canawaima vaart tussen South Drain (Nickerie) en Moleson Creek, sinds 1998. In augustus 2026 lag de dienst ongeveer een week stil. Over een brug over de Corantijn is eind september 2026 nog geen nieuw akkoord tussen beide landen.
• Naar Frans-Guyana. Een veerpont vaart tussen Albina en Saint-Laurent-du-Maroni, sinds 1969. Personen steken ook per korjaal over.
• Zeehavens. De Dr. Jules Sedney Haven in Paramaribo; Havenbeheer Suriname beheert ook de haven van Nieuw Nickerie.
• Luchthavens. Internationaal via de Johan Adolf Pengel luchthaven in Zanderij (Para). Binnenlandse en chartervluchten vanaf Zorg en Hoop in Paramaribo naar landingsbanen in het binnenland.

Exporteer of importeer je via een grensovergang, dan heb je een douanepost nodig (onder meer in Albina en Nieuw Nickerie). Zie Exporteren vanuit Suriname en Goederen importeren.

Kies je district

Wat als...

• ...mijn bedrijf in meer districten zit? Je schrijft je één keer in bij de KKF, maar een lokale vergunning hoort bij een vestiging. Een tweede horecazaak of standplaats in een ander district vraag je aan bij de DC van die plek.
• ...ik in het binnenland wil werken? Veel dorpen hebben een traditioneel gezag (granman, kapitein). Maak afspraken met het dorpsbestuur, en vraag voor goud een concessie aan bij de GMD. Goudprijs en olieprijs
• ...ik een sector wil vergelijken, niet een plek? Zie Sectoren en kansen en Landbouwbedrijf starten.
• ...ik een ondernemingsplan schrijf voor een district? Gebruik de cijfers hierboven als basis en tel de groei sinds 2012 erbij. Ondernemingsplan schrijven

Bronnen

• ABS: definitieve resultaten Census 8, bevolking en oppervlakte per district
• ABS: Census 8 districtsresultaten Paramaribo en Wanica (2014)
• ABS: Census 8 districtsresultaten volume II (2014)
• ABS: status negende volkstelling
• City Population: districten en ressorten (censuscijfers ABS)
• Wet Regionale Organen, S.B. 1989 no. 44 (zoals gewijzigd)
• Besluit Ressortenindeling Wanica 2025, S.B. 2025 no. 111
• Suriname Herald: versterking districten bij RO (21 april 2026)
• Keynews: RO over kantoren DC's in Sipaliwini (2 september 2026)
• De West: Corantijnbrug (30 september 2026)
• Kaieteur News: Canawaima-veerdienst (september 2026)
• Oost-Westverbinding: route, bruggen en veerdiensten

Gecontroleerd op 26 oktober 2026. Algemene informatie, geen juridisch advies.