Een landbouwbedrijf starten in Suriname

Voor een boerderij of agro-verwerkend bedrijf heb je grond (meestal domeingrond in grondhuur), een KKF-inschrijving en een FIN-nummer nodig. Het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) komt in beeld zodra je exporteert, vee houdt, planten of dieren invoert of een NOFA-lening wilt. Wat het verschil maakt is praktisch: water en afwatering, toegelaten bestrijdingsmiddelen, een koper voordat je plant en geld dat past bij het seizoen.

NOFA-lening

5,5%

tot SRD 1 miljoen, max. 10 jaar (Trustbank Amanah)

Grondhuur landbouw

SRD 100

per ha per jaar tot 5 ha; daarboven SRD 150

Padieoogst 2024

290.665 t

natte padie, ruim 95% in Nickerie (LVV/NOB)

Op deze pagina (18)

Kies eerst je model
Grond: grondhuur, huur of koop
Inschrijven en belasting
Wat je bij LVV regelt
Zaaizaad, plantmateriaal en bestrijdingsmiddelen
Gewassen, dieren en markten
Onderzoek, voorlichting en opleiding
Financiering
Export: certificaten in het kort
Klimaat en water
Personeel en seizoenswerk
Samenwerken: coöperaties en verenigingen
Stappenplan
Checklist
Veelgemaakte fouten
Wat als...
Bronnen
Veelgestelde vragen

In het kort

Grond: domeingrond in grondhuur via het ministerie van Grond- en Bosbeheer, of particuliere grond kopen of huren. Je moet de grond binnen een jaar in cultuur brengen.
Inschrijven: KKF en Belastingdienst (FIN). Een algemene registratieplicht bij LVV vonden we niet, maar voor export, vee, invoer en NOFA heb je LVV nodig.
Bestrijdingsmiddelen: alleen toegelaten middelen (naam en nummer op de verpakking). Residuen zijn de grootste reden dat Surinaamse groente Europa niet in komt.
Financiering: NOFA via Trustbank Amanah voor primaire productie en verwerking; het Productie Krediet Fonds van de NOB alleen voor verwerking.
Pluimvee: sinds september 2026 is H5-vogelgriep vastgesteld op één bedrijf in Wanica. Abnormale sterfte moet je direct bij LVV melden en strengere biosecurity is dringend nodig.
Begin met de markt: wie koopt, hoeveel, tegen welke prijs en met welke certificaten?

Kies eerst je model

"Landbouw" is een breed begrip. Je papierwerk, je financiering en je risico's hangen af van wat je precies doet:

Primaire productie. Rijst, groente, fruit, cassave, bananen, kokos, cacao, honing, pluimvee, varkens, runderen. Je hebt grond, water en seizoenskrediet nodig.
Verwerking. Drogen, malen, pellen, verpakken, sappen, chips, meel, olie, slachten. Je hebt een bedrijfspand, voedselveiligheid (BOG, NIVS) en vaak een vergunning nodig, en je koopt bij boeren in.
Diensten en inputs. Machinewerk (ploegen, oogsten), zaaizaad en plantmateriaal, kunstmest, veevoer, koeling en transport. Je verdient aan veel boeren tegelijk.

De overheid wil vooral meer verwerking in Suriname zelf. Welke sectoren groeien: Sectoren en kansen.

Grond: grondhuur, huur of koop

De meeste landbouwgrond in Suriname is domeingrond. Die krijg je in grondhuur voor 15 tot 40 jaar, alleen als Surinamer in Suriname of als Surinaamse rechtspersoon. Je vraagt schriftelijk aan bij de minister, de districtscommissaris geeft advies, je laat de grond opmeten en je laat de beschikking binnen vier maanden inschrijven bij MI-GLIS. Daarna geldt een cultuurplicht: binnen een jaar moet je beginnen met het gebruik waarvoor je de grond kreeg. De jaarlijkse canon voor tuinbouw, veeteelt, visserij en landbouw is SRD 100 per hectare tot 5 hectare en SRD 150 per hectare voor landbouw boven 5 hectare.

Huren van een andere boer is in de rijstbouw gewoon: volgens de NOB-studie (2025) steeg de pacht van 6 naar ongeveer 10 zakken natte padie per hectare per oogst. Leg zo'n afspraak altijd schriftelijk vast, en controleer of de verhuurder echt de rechthebbende is: veel percelen zitten in een onverdeelde boedel van een hele familie.

Let bij elk perceel op: afwatering en irrigatie, bereikbaarheid in de regentijd, afstand tot je koper en stroom, en eventuele claims. Alles over procedures, kosten en de stopgezette grondconversie: Grond en huis kopen. Per district: Ondernemen per district.

Inschrijven en belasting

Een landbouwbedrijf is een gewone onderneming. Je schrijft je in bij de KKF (eenmanszaak, NV of coöperatie) en vraagt een FIN-nummer aan bij de Belastingdienst. Neem je personeel aan, dan draag je loonbelasting en AOV af. Of je BTW moet rekenen, hangt af van je omzet en je product; vraag het bij de Inspectie Omzetbelasting voordat je je prijzen vastlegt. Houd vanaf dag één een administratie bij: banken en fondsen vragen cijfers, en zonder kostprijs weet je niet of een oogst winst geeft.

Een bedrijf starten · BTW in Suriname · Administratie en facturen · Bedrijfsvergunningen

Wat je bij LVV regelt

LVV heeft vier directoraten: Landbouw (ook bijenteelt), Veeteelt, Visserij, en Landbouwkundig Onderzoek, Afzet en Verwerking. Daaronder valt de afdeling Plantenbescherming en Kwaliteitskeuringen, de nationale plantenbeschermingsorganisatie (NPPO). Voor dagelijkse vragen ga je naar het LVV-kantoor in je ressort.

Wat	Wanneer nodig	Waar
Registratie als producent met productcode	Als je groente of fruit levert aan een exporteur	Directoraat Landbouw
Exportcode	Als je zelf plantaardige producten exporteert; je hebt ook een kwaliteitsmanager en traceerbaarheid nodig	Directoraat Landbouw met Plantenbescherming en Kwaliteitskeuringen
Invoer van planten, zaden en plantaardige producten	Ruim vóór elke invoer of doorvoer een ingevuld "Import Application Form"	Plantenbescherming en Kwaliteitskeuringen (NPPO), nppo@gov.sr, tel. 426832
Veterinaire invoervergunning	Invoer van levende dieren, dierlijke producten en diergeneesmiddelen	Directoraat Veeteelt, Veterinaire Diensten
Identificatie en registratie van vee (IR&T)	Runderen en varkens: oormerk per dier en een vervoersformulier; zonder dat formulier mag je geen dieren vervoeren	LVV-ressortkantoor (registratie is kosteloos)
Verklaring beplant areaal	Voor een NOFA-lening	LVV-ressortkantoor

LVV publiceert geen volledige lijst van registraties en tarieven online. Vraag bij je ressortkantoor welke formulieren gelden en wat ze kosten voordat je plant of invoert.

Zaaizaad, plantmateriaal en bestrijdingsmiddelen

Zaaizaad en plantmateriaal invoeren gaat altijd via de NPPO: planten kunnen ziekten en plagen meebrengen, en het kader is de Plantenbeschermingswet 2020. Ook reizigers mogen geen fruit, groente of planten zonder de vereiste papieren meenemen; zulke producten kunnen worden vernietigd. Voor rijst levert het onderzoekscentrum ADRON in Nickerie zuiver zaaizaad van Surinaamse rassen. Voor cassave is gezond plantmateriaal belangrijk: in oktober 2026 meldde LVV dat het rassen test die mogelijk bestand zijn tegen de ziekte die de cassaveteelt bedreigt.

Bestrijdingsmiddelen vallen onder de Bestrijdingsmiddelenwet 1972 (G.B. 1972 no. 151):

Je mag alleen middelen verkopen, in voorraad hebben en gebruiken die zijn toegelaten. Een toegelaten middel heeft naam en toelatingsnummer op de verpakking.
De fabrikant, importeur of handelaar vraagt de toelating aan bij de minister van LVV. Een toelating geldt maximaal vijf jaar en kan beperkt zijn tot bepaalde gewassen, plagen of tijden; gebruik in strijd daarmee is verboden.
Sinds de wetswijziging van 2005 (S.B. 2005 no. 18) is invoer, vervoer, opslag, verkoop en gebruik van middelen op de negatieve lijst van de FAO verboden. LVV publiceert een lijst van verboden middelen.
Bewaar middelen in een afgesloten kast buiten de woning, gebruik nooit lege verpakkingen opnieuw en draag beschermende kleding.

Residuen zijn een exportprobleem: Suriname kan nog niet voldoende aantonen hoeveel residu er op gewassen zit. Volgens de minister zou het residulaboratorium eind oktober 2026 bouwkundig klaar zijn, met apparatuur daarna; ook een nieuwe pesticidenwet en strengere controles zijn aangekondigd. Meng nooit zelf "cocktails" van middelen en houd je aan de wachttijd voor de oogst.

Gewassen, dieren en markten

Rijst

Suriname heeft zo'n 50.790 hectare ingericht voor geïrrigeerde padie, die twee keer per jaar kan worden ingezaaid. In 2024 werd 58.133 hectare beplant en 290.665 ton natte padie geoogst; de export was 45.404 ton. In de najaarsoogst van 2024 bewerkten 1.161 kleine boeren in Nickerie samen 10.356 hectare, gemiddeld 8,9 hectare per boer. De inzaai voor de voorjaarsoogst loopt van half november tot eind december, voor de najaarsoogst van half mei tot eind juni; houd je aan die kalender, ook voor de verdeling van irrigatiewater. De markt is vrij: de opkoopprijs volgt de prijs van rijst, niet je kostprijs. De NOB liet in 2025 een kostprijsmodel maken dat je kunt gebruiken om je eigen cijfers te toetsen.

Bananen en bakbanaan

FAI in Jarikaba en Nickerie is de enige grote plantage en exporteert regionaal. Kleinere telers verkopen bakbanaan en bacoven op de lokale markt en aan verwerkers (chips, meel). Export naar Europa vraagt volgens FAI veel meer areaal en een Europese partner met een meerjarig contract.

Groente en fruit

De lokale markt is de basis. Voor export naar Europa gelden strenge fytosanitaire eisen: verse sopropo mag sinds 2019 de EU niet in vanwege de trips Thrips palmi, en mango gaat alleen uit het fruitvliegvrije gebied in Nickerie. Luchtvracht naar Europa kost rond EUR 2,50 per kilo en de ruimte is beperkt. Kijk daarom ook naar de Caribische markt en naar verwerking. LVV heeft gratis handleidingen, onder meer voor cassave en markoesa.

Kokos en cacao

Beide gewassen krijgen regionale normen. CROSQ, de normeninstelling van CARICOM, legde in 2026 concepten voor: een duurzaamheidsnorm en goede landbouwpraktijken voor kokos (commentaar tot 7 augustus 2026) en voor cacao en chocolade (tot 31 augustus 2026). Het Surinaams Standaarden Bureau (SSB) verzamelt de Surinaamse inbreng; in oktober 2026 vroeg het SSB bedrijven om te stemmen over de definitieve concepten voor cacao. Na goedkeuring kan het SSB ze als nationale norm overnemen. Wie een kokos- of cacaobedrijf opzet, bouwt dus best vanaf het begin volgens die normen.

Pluimvee en vogelgriep

Op 17 september 2026 bevestigde LVV H5-vogelgriep op een vleeskuikenbedrijf in Wanica, waar van ongeveer 6.000 dieren meer dan de helft binnen anderhalve week stierf. Vijf andere bedrijven gingen in quarantaine; half oktober waren alle verdachte bedrijven negatief getest en controleerde LVV dagelijks binnen 7 km. Over schadevergoeding was half oktober nog geen akkoord; de wet vraagt een taxatie door een erkende taxateur. Bij geteste personen werd geen besmetting gevonden. Wat je als pluimveehouder moet doen:

Meld abnormale sterfte direct bij LVV. Sterfte kan ook door hitte of andere ziekten komen; LVV test.
Biosecurity: laarzen, handen wassen, aparte kleding per stal, zo min mogelijk bezoekers en voertuigen op het erf.
Koop kuikens alleen bij gecertificeerde broederijen en voer geen producten van onbekende herkomst aan.

Honing en vee

Bijenteelt valt onder het Directoraat Landbouw. Voor runderen en varkens geldt het registratiesysteem met oormerken (zie de tabel hierboven).

Onderzoek, voorlichting en opleiding

LVV-voorlichting. Voorlichters in de ressortkantoren, Farmer Field Schools en trainingen (bijvoorbeeld veilig gebruik van bestrijdingsmiddelen). Het ministerie publiceert informatiebladen over proeven, zoals soja- en maïsrassen voor veevoer.
CELOS. Het Centrum voor Landbouwkundig Onderzoek in Suriname (opgericht in 1967) hoort bij de Anton de Kom Universiteit en doet onderzoek naar landbouw, bosbouw, bodem, veeteelt en aquacultuur. De universiteit leidt via de Faculteit der Technologische Wetenschappen landbouwkundigen op.
ADRON (SNRI). Het Anne van Dijk Rijstonderzoekscentrum Nickerie (sinds 1994) ontwikkelt rijstrassen en zorgt voor zaaizaad.
Andere LVV-instellingen. Onder meer de Stichting Proeftuinen in Suriname (STIPRIS), de Stichting voor Experimentele Landbouwbedrijven (SEL), de Stichting voor de Ontwikkeling van Machinale Landbouw (SML) en de Melkcentrale.

Financiering

NOFA: Nationaal Ontwikkelingsfonds Agribusiness

Het NOFA is opgericht bij wet van 11 april 2022 en startte met SRD 100 miljoen. Trustbank Amanah (Agribusiness Unit) beheert het fonds. Voorwaarden volgens de overheid:

Punt	NOFA
Voor wie	Bedrijven en personen in primaire productie en/of verwerking
Waarvoor	Productieve en innovatieve investeringen en seizoenskrediet; niet voor grondaankoop, woningbouw, consumptie of herfinanciering
Bedrag en rente	Tot SRD 1 miljoen, 5,5% per jaar, in SRD
Looptijd	Tot 120 maanden, tot 12 maanden aflossingsvrij
Documenten	CBB-uittreksel, ID, bankafschriften, hypothecair uittreksel, grondtitel, taxatierapport, ondernemingsplan, LVV-verklaring beplant areaal, offerte; bij een rechtspersoon ook KKF-uittreksel, statuten en drie jaar cijfers plus prognose
Zekerheid	Eerste hypotheek, fiduciaire overdracht van andere zaken, borg of cash

In januari 2024 meldde de minister dat van 393 aanvragen er 100 waren goedgekeurd (SRD 53,3 miljoen) en 258 onvolledig waren ingediend; te weinig zekerheid en te hoge begrotingen waren veelgenoemde problemen. In september 2024 werd het fonds met SRD 100 miljoen aangevuld. Hoeveel er in 2026 nog beschikbaar is, vonden we niet; vraag het bij Trustbank Amanah.

Andere bronnen

NOB. Het Productie Krediet Fonds (tot SRD 5 miljoen, 5%) is niet voor primaire landbouw, veeteelt en visserij, wel voor verwerking van landbouwproducten. Het Garantiefonds kan tot 80% van een banklening garanderen als je te weinig onderpand hebt.
Banken. Seizoenskrediet met aflossing per oogst, investeringskrediet voor machines en stallen.
Subsidies. Het LVV-project SAMAP had in 2022 een Matching Grant Facility met kleine en grote subsidies; vraag LVV of er een nieuwe ronde is. Kijk ook naar programma's van de IDB en regionale fora voor investeringsklare agribedrijven.

Alles over leningen, garanties en wat banken vragen: Financiering voor ondernemers. Reken je aflossing door: Lening berekenen. Een plan opstellen: Ondernemingsplan schrijven.

Export: certificaten in het kort

Plantaardige producten krijgen een fytosanitair certificaat van LVV (Plantenbescherming en Kwaliteitskeuringen), na registratie, traceerbaarheid en een exportinspectie. Vlees en dierlijke producten krijgen een internationaal veterinair certificaat van het Directoraat Veeteelt, alleen uit goedgekeurde inrichtingen. Vis gaat alleen via bedrijven die door het VKI zijn erkend. Daarnaast moet je je exportopbrengst naar Suriname halen en 35% binnen drie werkdagen verkopen. De volledige procedure: Exporteren vanuit Suriname. Eisen van de Europese markt: EU-regels voor Surinaamse leveranciers. Handelsakkoorden met CARICOM en anderen: Handelsakkoorden en markttoegang.

Klimaat en water

Suriname heeft grofweg twee regentijden (een korte rond december en januari, een lange van eind april tot half augustus) en twee droge tijden. De kustvlakte, waar de meeste landbouw zit, is vlak en kleiachtig: afwatering is daar net zo belangrijk als irrigatie. Twee recente waarschuwingen:

De Wereld Meteorologische Organisatie verwacht dat El Niño in 2026 sterker wordt, met meer kans op droogte in het noorden van Zuid-Amerika. De president besprak in augustus 2026 met EBS en SWM de gevolgen voor water en stroom.
FAI meldde in 2025 dat een droogte van zes maanden de irrigatie verstoorde en bouwt nu waterreservoirs.

Praktisch: vraag bij het LVV-ressortkantoor en de districtscommissaris wie de lozingen en irrigatiekanalen in jouw gebied beheert en wat je bijdraagt; leg bedden of ruggen aan op natte grond; houd water op voorraad; en reken met pompen die ook werken als de stroom uitvalt (diesel of zon). Stroomafschakelingen volgen: Stroomonderbrekingen EBS.

Personeel en seizoenswerk

Landbouw is arbeidsintensief en het vinden van mensen is lastig: FAI vroeg de regering in 2025 om een migratiebeleid en zocht gastarbeiders. Ook voor dagloners en seizoenswerkers gelden de arbeidswetten: een afspraak over loon en uren, het minimumloon, loonbelasting en AOV, en regels voor jongeren. Buitenlandse werknemers hebben een werkvergunning nodig. Zorg voor beschermende kleding bij het werken met bestrijdingsmiddelen; dat valt onder veiligheid op het werk.

Arbeidsrecht: de basis · Personeel aannemen · Minimumloon · Werkvergunning en verblijf · Urenregistratie en weekloon

Samenwerken: coöperaties en verenigingen

Alleen ben je klein. Samen koop je goedkoper in, deel je machines en haal je de volumes die een exporteur of supermarkt vraagt. In de rijst bestaan verenigingen van padieboeren (zoals de SPBA en de VPP) en van verwerkers en exporteurs (VVRE). De pluimveehouders zijn verenigd in de Associatie Pluimvee Sector Suriname (APSS), die in de vogelgriepcrisis met de minister overlegde. Voor een coöperatie heb je statuten nodig: laat die door een notaris opstellen en schrijf de coöperatie in bij de KKF; leg vooraf vast hoe leden leveren, betalen en uittreden. Meer: Ondernemersorganisaties.

Stappenplan

Markt eerst. Praat met kopers: supermarkten, verwerkers, exporteurs, hotels. Vraag naar volumes, kwaliteit, levertijden en prijs.
Kies product en schaal. Begin klein genoeg om te leren, groot genoeg om kosten te dekken. Reken een kostprijs per kilo of per dier. Break-even berekenen
Zoek grond. Grondhuur aanvragen of een perceel huren of kopen; laat de titel controleren en kijk naar water en wegen. Grond en huis kopen
Schrijf je in. KKF, FIN-nummer, zakelijke rekening. Een bedrijf starten · Zakelijke bankrekening openen
Ga langs bij LVV. Ressortkantoor: voorlichting, registraties, en de verklaring van je areaal als je wilt lenen.
Regel financiering. Ondernemingsplan, offertes en zekerheid klaar; dien een volledige aanvraag in. Financiering voor ondernemers
Koop inputs. Zuiver zaaizaad of gezond plantmateriaal, toegelaten bestrijdingsmiddelen, kunstmest; invoer via de NPPO.
Water en afwatering eerst aanleggen, dan pas planten of stallen bouwen.
Personeel en veiligheid. Afspraken op papier, beschermende kleding, opslag van middelen. Personeel aannemen
Administratie. Houd per perceel of koppel kosten, opbrengst en bespuitingen bij. Dat heb je nodig voor de bank, de Belastingdienst en voor export. Administratie en facturen

Checklist

Ik heb minstens één koper gesproken en ken zijn eisen.
Grondtitel of huurcontract is schriftelijk en gecontroleerd.
Afwatering, water en bereikbaarheid in de regentijd zijn bekeken.
KKF-inschrijving, FIN-nummer en zakelijke rekening zijn geregeld.
Ik ben bekend bij het LVV-ressortkantoor en weet welke registraties ik nodig heb.
Ik gebruik alleen toegelaten bestrijdingsmiddelen en noteer elke bespuiting.
Er is een plan voor droogte, wateroverlast en stroomuitval.
Financiering past bij de seizoenen: aflossing na de oogst, niet ervoor.
Bij vee of pluimvee: biosecurity-regels hangen bij de stal en ik weet hoe ik ziekte meld.

Veelgemaakte fouten

Planten zonder koper. Een volle oogst zonder afzet levert alleen verlies op. Spreek af vóór je zaait.
Grond in cultuur brengen op een onduidelijke titel. Je investering in drainage en gebouwen hoort bij de grond, niet bij jou.
Een onvolledige kredietaanvraag. Bij het NOFA was in januari 2024 twee derde van de aanvragen onvolledig. Lever alles in één keer en maak een realistische begroting.
Goedkope middelen zonder toelatingsnummer. Verboden, gevaarlijk en de snelste weg om een exportmarkt te verliezen.
Afwatering onderschatten. In de lange regentijd staat slecht gedraineerde grond weken onder water.
Geen kostprijs. Wie niet weet wat een kilo kost, kan niet onderhandelen. Verkoopprijs en marge

Wat als...

...ik uit de diaspora kom en geen Surinaamse nationaliteit heb? Grondhuur gaat naar Surinamers in Suriname en Surinaamse rechtspersonen. Richt een NV op of werk met een partner, en leg alles notarieel vast. Zie Investeren in Suriname.
...mijn oogst mislukt door droogte of overstroming? Neem direct contact op met je bank of Trustbank Amanah over uitstel van aflossing, en meld schade bij LVV.
...ik wil verwerken in plaats van telen? Dan heb je een pand, voedselveiligheid en vaak een bedrijfsvergunning nodig, en kun je bij de NOB terecht voor het Productie Krediet Fonds. Bedrijfsvergunningen
...ik naar CARICOM wil exporteren? Zie Handelsakkoorden en markttoegang en Exporteren vanuit Suriname.
...ik werk zoek in de landbouw? Kijk bij Vacatures.

Bronnen

Gecontroleerd op 26 oktober 2026. Algemene informatie, geen juridisch of financieel advies.

Veelgestelde vragen

Hoe krijg ik landbouwgrond in Suriname?

Je huurt domeingrond van de Staat in grondhuur (15 tot 40 jaar) of je koopt of huurt particuliere grond. Grondhuur is voor Surinamers in Suriname en Surinaamse rechtspersonen. De jaarlijkse canon voor landbouw is SRD 100 per hectare tot 5 hectare en SRD 150 per hectare daarboven.

Wat is het NOFA-fonds?

Het Nationaal Ontwikkelingsfonds Agribusiness (wet van 11 april 2022) leent aan boeren en agro-verwerkers: tot SRD 1 miljoen, 5,5% rente per jaar, maximaal 10 jaar, tot 12 maanden aflossingsvrij. Trustbank Amanah beheert het fonds en vraagt onder meer een ondernemingsplan en een eerste hypotheek als zekerheid.

Moet ik mij als boer bij LVV registreren?

Een algemene registratieplicht vonden we niet. Je hebt LVV wel nodig als je voor export levert (registratie als producent met een productcode), als je runderen of varkens houdt (oormerken in het IR&T-systeem), als je planten of dieren invoert, en voor een NOFA-lening (verklaring van je beplante areaal).

Welke bestrijdingsmiddelen mag ik in Suriname gebruiken?

Alleen middelen die onder de Bestrijdingsmiddelenwet 1972 zijn toegelaten; naam en toelatingsnummer staan op de verpakking. Middelen op de verboden lijst mag je niet invoeren, verkopen of gebruiken. Volg de dosering en wachttijd, want residuen kosten je de exportmarkt.

Wat moet ik doen als mijn kippen ziek worden of sterven?

Meld abnormale sterfte direct bij het ministerie van LVV: dat is verplicht, en sinds de vogelgriep van september 2026 extra belangrijk. Verhoog je biosecurity met laarzen, handen wassen, aparte kleding en zo min mogelijk bezoekers. Sterfte kan ook door hitte of andere ziekten komen; LVV test.

Kan ik groente en fruit uit Suriname naar Europa exporteren?

Ja, met een exportcode, geregistreerde producenten, traceerbaarheid en een fytosanitair certificaat van LVV. Sommige producten, zoals verse sopropo, mogen sinds 2019 de EU niet in. Controleer de regels per product voordat je plant.