Normen en certificering

De meeste normen zijn vrijwillig, maar een paar zijn in Suriname wettelijk verplicht: het etiket op voorverpakte goederen, de eisen voor bakkerijen, pluimvee, eieren en pluimveevoer, en vanaf eind 2027 ook voor toeristische accommodaties, gidsen en reisbureaus. Het Surinaams Standaarden Bureau (SSB) stelt normen vast, controleert etiketten, geeft barcodes uit en begeleidt bedrijven naar ISO-certificering. Weegschalen en andere meetmiddelen worden geijkt door de Dienst Waarborg en IJkwezen van EZOTI.

Op deze pagina (14)

• Het Surinaams Standaarden Bureau
• Vrijwillige normen en verplichte voorschriften
• Verplichte technische voorschriften
• Diensten en tarieven van het SSB
• CARICOM-normen: CROSQ en jouw stem
• ISO-certificering
• Stap voor stap naar een ISO-certificaat
• Voedselveiligheid en HACCP
• Weegschalen en meetmiddelen (ijkwezen)
• Andere programma's
• Checklist
• Wat als...
• Bronnen
• Veelgestelde vragen

Het Surinaams Standaarden Bureau

Het SSB is ingesteld bij de Wet Surinaams Bureau voor Standaarden (S.B. 2006 no. 30, gewijzigd bij S.B. 2012 no. 42) en werd op 15 oktober 2007 geopend. Het werkt onder de Standaardenwet (S.B. 2004 no. 121), die op 2 april 2012 in werking trad. Het bureau valt onder de begroting van EZOTI en is correspondentlid van de internationale normorganisatie ISO. Volgens de wet en zijn eigen omschrijving is het SSB:

• het nationale instituut voor standaarden en technische voorschriften;
• het nationale instituut voor certificering van goederen en werkwijzen;
• het nationale instituut voor metrologie en voor accreditatie van laboratoria (als zogeheten National Accreditation Focal Point geeft het administratieve ondersteuning; de accreditatie zelf doet een buitenlandse partnerinstantie);
• het nationale informatiepunt voor de WTO-regels over technische handelsbelemmeringen (TBT).

Het SSB zit aan de Frederik Derbystraat 81 in Paramaribo, telefoon 499928 en 499929, e-mail info@ssb.sr. Het SSB onderzoekt ook klachten van consumenten over goederen (art. 4 Standaardenwet).

Vrijwillige normen en verplichte voorschriften

Een nationale standaard is een document met afspraken over een product, dienst of werkwijze. Het SSB stelt die vast na een openbare commentaarronde van zestig dagen, of neemt internationale (ISO, IEC) en regionale (CARICOM) normen over. Wie zo'n norm toepast, doet dat vrijwillig; vaak vraagt een klant, een overheid in een aanbesteding of een buitenlandse koper erom.

Een norm wordt verplicht als de minister van EZOTI hem op voordracht van het SSB bij beschikking vaststelt als technisch voorschrift (art. 6 Standaardenwet). Dat kan voor gezondheid, voedselveiligheid, milieu, kwaliteit voor export, consumentinformatie of tegen misleidende etikettering. Het SSB moet dat dertig dagen vooraf bekendmaken. Daarna geldt (art. 10, 11 en 16):

• goederen die niet aan het voorschrift voldoen, mogen niet worden ingevoerd, verkocht of uitgevoerd; ze kunnen in beslag worden genomen en op kosten van de producent of leverancier worden vernietigd;
• ingevoerde goederen kunnen bij binnenkomst worden onderzocht; ze worden vrijgegeven na een goedgekeurde keuring of met een keuringscertificaat van een erkende instantie in het land van herkomst;
• overtreding is een economisch delict onder de Wet Economische Delicten (art. 20).

Verplichte technische voorschriften

Op de wettenpagina van het SSB stonden in oktober 2026 deze acht voorschriften. Vraag bij het SSB of er nieuwe zijn bijgekomen voordat je een product of dienst op de markt brengt.

Voorschrift	Code	Voor wie	Geldt sinds
Algemene vereisten voor het etiketteren van voorverpakte goederen	SSB 003:2013	Producenten, importeurs, distributeurs en winkels van alle voorverpakte goederen	2014
Specificatie voor brood- en banketproducenten (basishygiëne en voedselveiligheid)	SSB 006:2014	Bakkerijen	Zie beschikking op de SSB-site
Specificatie voor pluimvee en pluimveedelen	SSB 002:2014	Pluimveeslachterijen, verwerkers, importeurs, verkopers	6 maart 2025
Classificatie en indeling van consumptie-eieren	SSB 004:2015	Legbedrijven, pakstations, verkopers van eieren	6 maart 2025
Specificatie voor pluimveevoer en voeringrediënten	SSB 009:2015	Voerfabrikanten en importeurs	6 maart 2025
Toeristengidsen in Suriname	SSB 011:2019	Alle tourgidsen	Na twee jaar overgang, vanaf eind december 2027
Toeristische accommodatie, deel 1: algemene vereisten	SSB 020:2020	Alle toeristische accommodaties; onder meer slaapkamers minimaal 20 m²	Na twee jaar overgang, vanaf eind december 2027
Boekingsagenten, touroperators en reisbureaus	SSB 005:2019	Boekingsagenten, touroperators, reisbureaus	Na twee jaar overgang, vanaf eind december 2027

De drie pluimveevoorschriften werden in oktober 2024 vastgesteld met zes maanden overgangstermijn. Ze leggen eisen op aan productie en vooral aan het etiket: kip en kipdelen zonder etiket worden door de ECD uit de koeling gehaald. De drie toerismevoorschriften zijn vastgesteld bij beschikkingen van 23 december 2025 (gepubliceerd in mei 2026, onder meer S.B. 2026 no. 3 en no. 4), met een overgangstermijn van twee jaar. Gaat het om een lodge, hotel of tourbedrijf, lees dan ook Toerismebedrijf starten. Voor pluimvee en landbouw: Landbouwbedrijf starten.

Wat er op een etiket moet staan

Het SSB toetst bij de etiketcheck onder meer: de productnaam; naam en contactgegevens van producent, importeur of distributeur; netto-inhoud in de juiste meeteenheid; ingrediënten; houdbaarheidsdatum; bewaarvoorschriften; en herkomst. EZOTI vraagt dat productinformatie bij voorkeur in het Nederlands of Engels staat. Een geïmporteerd product met alleen een Chinees, Portugees of Spaans etiket heeft een sticker nodig met de verplichte gegevens. Prijsregels voor de winkel staan apart in Prijsregels voor winkels.

Diensten en tarieven van het SSB

Tarieven zoals het SSB ze sinds 15 februari 2024 hanteert en in oktober 2026 op zijn site vermeldt. Je vraagt de meeste diensten aan via een online formulier op ssb.sr.

Dienst	Tarief	Wat je krijgt
Etiketcheck	SRD 500 per etiket	Beoordelingsrapport binnen 5 werkdagen na betaling; bij goedkeuring een SSB-etiketnummer. Afgekeurd? Zes weken om gratis een aangepast etiket in te dienen.
GS1-barcode	SRD 500 per barcode	Barcodenummer en barcode binnen 3 werkdagen na goedkeuring van het etiket en betaling; één per product en verpakkingseenheid
Certificate of Free Sale	SRD 650 per lading	Verklaring dat een in Suriname gemaakt product hier vrij verkocht mag worden, vaak gevraagd door buitenlandse autoriteiten; binnen 10 werkdagen
Nationaal ISO Register	SRD 800 per jaar	Openbare vermelding van je geldige ISO-certificaat
Normkennistraining (ISO 9001, ISO 22000, voedselveiligheid, risicoanalyse)	SRD 4.500 per persoon	Training, meestal online; de norm zelf koop je apart
Kwaliteitsmanager in de praktijk (food of non-food)	SRD 9.500 per persoon	Opleiding van ongeveer tien weken; de editie van 9 november 2026 tot 22 januari 2027 stond in oktober 2026 open
Normen kopen	Per norm, zie de catalogus	Nationale en overgenomen normen, op papier of digitaal

Een barcode maak je voor intern gebruik ook zelf met onze Barcode maken, maar voor verkoop via supermarkten en export heb je een officieel GS1-nummer nodig. Het Certificate of Free Sale is een van de exportdocumenten; de rest staat in Exporteren vanuit Suriname.

CARICOM-normen: CROSQ en jouw stem

Regionale normen voor de CARICOM worden opgesteld door de CARICOM Regional Organisation for Standards and Quality (CROSQ). Het SSB stuurt concepten naar Surinaamse bedrijven en brancheorganisaties voor commentaar en later voor een stem. De gebundelde Surinaamse reactie gaat naar CROSQ. Na goedkeuring door de Raad voor Handel en Economische Ontwikkeling (COTED) wordt een norm regionaal vastgesteld, en daarna neemt het SSB hem meestal over als nationale norm. Wie nu niet reageert, krijgt later een norm die zonder zijn inbreng is gemaakt.

Concept	Onderwerp	Ronde bij het SSB
FDCRS 80 en 81	Gevaarlijke stoffen: terminologie, en classificatie en etikettering	Stemming maart 2025
FDCRS 82 en 83	Kwaliteit van cacaobonen: monstername en specificaties	Stemming mei en juni 2026
FDCRS 87 en FDCRCP 12	Duurzaamheidsnorm cacaoproducten en chocolade; goede landbouwpraktijk cacao	Stemming tot 21 oktober 2026
FDCRS 88 en FDCRCP 13	Duurzaamheidsnorm kokos en kokosproducten; goede landbouwpraktijk kokos	Stemming tot 21 oktober 2026
CREEBC, eerste herziening	Energie-efficiënte gebouwen (bouwcode)	Commentaar maart 2026, stemming tot 21 oktober 2026
PRP's, hygiëne en HACCP	Regionale voedselveiligheidsnormen in ontwikkeling	Nationale spiegelcommissie geïnstalleerd op 21 juli 2026

Recent nam het SSB ook regionale normen over als nationale norm, bijvoorbeeld zeven normen voor duurzaam toerisme (per 20 december 2024: milieu, energie, voedselveiligheid, water, afval, rioolwater, plaagbeheer) en normen voor bananen en het etiketteren van pesticiden (per 22 mei 2025). Per 18 augustus 2026 verving het SSB onder meer ISO 9001 en ISO 14001 door de nieuwste versies; inzage voor belanghebbenden liep van 16 oktober tot en met 4 december 2026. Wil je meepraten, meld je dan bij het SSB (standards@ssb.sr) of via je brancheorganisatie, zie Ondernemersorganisaties. Meer over CARICOM-handel: Handelsakkoorden en markttoegang.

ISO-certificering

Een ISO-certificaat laat zien dat je managementsysteem door een onafhankelijke, geaccrediteerde instantie is getoetst. In Suriname vragen vooral Staatsolie en de olie- en gassector, mijnbouwbedrijven, grote buitenlandse kopers en sommige aanbestedingen erom. De meest gevraagde normen:

Norm	Waarover	Voor wie vooral
ISO 9001	Kwaliteitsmanagement	Iedere sector; vaak de eerste stap
ISO 14001	Milieumanagement	Industrie, mijnbouw, olie en gas, logistiek
ISO 45001	Gezondheid en veiligheid op het werk	Bouw, olie en gas, transport, onderhoud; zie Veiligheid op het werk
ISO 22000 en FSSC 22000	Voedselveiligheid (bouwt voort op HACCP)	Voedselverwerkers, catering, exporteurs van voeding
ISO 27001	Informatiebeveiliging	IT-bedrijven, callcenters, financiële dienstverleners; zie EU-regels voor Surinaamse leveranciers

Het SSB certificeert niet zelf, maar werkt sinds november 2025 via een samenwerkingsovereenkomst met Multi Certifications Suriname N.V. (onderdeel van IFC Global), die audits doet onder accreditatie van IAF en IAS. Daarnaast biedt het SSB begeleiding naar certificering met consultants: intake, analyse, training, implementatie en toetsing. Je bent vrij om een andere geaccrediteerde certificeerder of adviseur te kiezen; controleer dan wel of de certificeerder geaccrediteerd is door een lid van de IAF, anders telt het certificaat bij grote klanten niet.

Het Nationaal ISO Register

Het SSB houdt een openbaar Nationaal ISO Register bij van Surinaamse organisaties met een geldig ISO-certificaat, opnieuw gelanceerd in november 2025. Opname kost SRD 800 per jaar. Inkopers kunnen er snel zien of een leverancier echt gecertificeerd is; leveranciers worden er beter vindbaar door, bijvoorbeeld voor Olie en gas en Aanbestedingen.

Stap voor stap naar een ISO-certificaat

1. Kies de norm en de reikwijdte. Welke klant vraagt erom, voor welke activiteiten en locaties? Een kleinere reikwijdte is sneller en goedkoper.
2. Koop de norm en laat een sleutelpersoon trainen, bijvoorbeeld via een SSB-training of de opleiding Kwaliteitsmanager in de praktijk.
3. Doe een nulmeting (gap-analyse): wat heb je al, wat ontbreekt? Doe het zelf of met een adviseur.
4. Bouw het systeem: beleid, doelen, risico's, procedures, werkinstructies, registraties. Houd het klein en praktisch; schrijf op wat je echt doet.
5. Draai er minstens enkele maanden mee en houd registraties bij. De auditor wil bewijs dat het werkt.
6. Doe een interne audit en een directiebeoordeling. Los gevonden tekortkomingen op.
7. Vraag offertes bij geaccrediteerde certificeerders en vergelijk audit-dagen, reiskosten en jaarlijkse kosten.
8. Certificatie-audit, meestal in twee fasen (documenten, daarna de praktijk). Bij succes krijg je een certificaat voor drie jaar.
9. Jaarlijkse controleaudits en na drie jaar hercertificering. Laat je inschrijven in het Nationaal ISO Register.

Kosten. Het SSB publiceert zijn trainingstarieven (zie hierboven), maar geen vaste prijs voor audits; die hangt af van de norm, het aantal medewerkers en locaties. Vraag altijd een offerte en reken op adviesuren, trainingen en tijd van je eigen mensen. Budgetteren: Kasstroomplanner en Terugverdientijd en rendement. Steunprogramma's die certificering betalen of begeleiden, zoals een door de Wereldbank gefinancierd traject van EZOTI voor exportgerichte MKB-bedrijven in 2026, staan in Subsidies en programma's.

Voedselveiligheid en HACCP

Voor voedsel lopen verschillende regels en diensten door elkaar:

• BOG (Bureau voor Openbare Gezondheidszorg): stelt voorwaarden bij vergunningen voor voedselbedrijven, keurt verwerkte voedingsmiddelen voor export en stempelt de gezondheidsverklaring van iedereen die met eten werkt. Zie Bedrijfsvergunningen.
• LVV: Veterinaire Diensten voor vlees en dierlijke producten, Plantenbescherming voor plantaardige export; het Viskeuringsinstituut voor vis. Zie Exporteren vanuit Suriname en Landbouwbedrijf starten.
• Wet NIVS (S.B. 2021 no. 19): regels over voedselveiligheid en de oprichting van een Nationaal Instituut voor Voedselveiligheid Suriname onder LVV, gebaseerd op de Codex Alimentarius. Vraag bij LVV welke taken het instituut al uitvoert.
• SSB: de verplichte voorschriften voor etiketten, bakkerijen en pluimvee, en trainingen in voedselveiligheid, HACCP, ISO 22000 en FSSC 22000.
• ECD: haalt vervallen producten en vlees of vis zonder etiket uit de winkel, zie Prijsregels voor winkels.

HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points) is de basis van vrijwel elk voedselveiligheidssysteem: je bepaalt per stap waar het mis kan gaan (bacteriën, vreemde voorwerpen, allergenen), welke punten kritisch zijn, welke grenzen gelden (temperatuur, tijd) en hoe je dat bewaakt en vastlegt. Het SSB nam de Codex HACCP-tekst van 2023 over als nationale standaard. Een EU-koper of hotelketen vraagt meestal minstens HACCP, vaak ISO 22000 of FSSC 22000. Exporteer je voeding naar Europa, lees dan EU-regels voor Surinaamse leveranciers.

Weegschalen en meetmiddelen (ijkwezen)

Wie verkoopt op gewicht of volume, moet een geijkte weegschaal of maat gebruiken. Dat regelt het IJkdecreet (E-40), samen met het Decreet Prijszetting en Prijsbewaking. De uitvoering ligt bij de Dienst van de Waarborg en voor het IJkwezen van het ministerie van EZOTI (niet bij het SSB, dat de nationale metrologie-infrastructuur en standaarden ontwikkelt).

• Alle meetmiddelen voor handel worden jaarlijks gekeurd: weegschalen, gewichten, maten, lengtematen, vloeistofmeters en meer. Medewerkers bezoeken in de loop van het jaar overheidskantoren in alle districten; daar breng je je weegschaal heen. Grote, vaste meetmiddelen zoals weegbruggen worden op locatie gekeurd.
• Benzinepompen, bulkstations, tankboten en opslagtanks worden twee keer per jaar gecontroleerd.
• Goedgekeurd krijgt een groene sticker, afgekeurd een rode. Met een afgekeurd meetmiddel mag je geen zaken doen.
• Bevoegde ambtenaren en BAVP'ers controleren op niet-geijkte meetmiddelen en op de regels voor voorverpakte waren, en mogen proces-verbaal opmaken.
• De dienst toetst ook het goud- en zilvergehalte van edelmetalen en kan tegen betaling meet- en weegapparatuur repareren. Goudsector: Goudprijs en olieprijs.

Andere programma's

• National Quality Awards 2026-2027: op 15 oktober 2026 door het SSB gelanceerd. Organisaties laten hun kwaliteitsmanagement beoordelen en krijgen feedback op sterke punten en verbeterpunten.
• Werkgroepen en technische commissies: het SSB zoekt deskundigen uit bedrijven voor commissies die normen opstellen, zoals voor beveiligingsbedrijven (2025) en voedselveiligheid (2026). Deelname is vrijwillig en geeft je invloed op de regels voor je eigen sector.
• EU Digital Product Passport: in oktober 2026 nodigde het SSB bedrijven uit voor een regionale sessie van CROSQ over de digitale productpaspoorten die de EU invoert. Relevant voor exporteurs naar Europa.
• Een nieuwe norm aanvragen: iedereen kan het SSB vragen een norm te ontwikkelen met een New Work Item Proposal (NWIP).

Checklist

• Nagegaan of er een technisch voorschrift geldt voor jouw product of dienst
• Etiket van elk voorverpakt product getoetst aan SSB 003:2013, eventueel met een SSB-etiketcheck
• Importproducten met buitenlands etiket voorzien van een sticker met de verplichte gegevens
• GS1-barcode per product en verpakkingseenheid als je via supermarkten of export verkoopt
• Pluimvee, eieren of voer: voldoen aan SSB 002:2014, 004:2015 of 009:2015
• Toerisme: voorbereid op de voorschriften voor accommodaties, gidsen en reisbureaus vóór eind 2027
• Weegschalen en maten dit jaar geijkt, groene sticker zichtbaar
• HACCP-plan als je voedsel bereidt of verwerkt; personeel met gezondheidsverklaring
• ISO-certificering overwogen als klanten of aanbestedingen erom vragen; geaccrediteerde certificeerder gekozen
• Certificaat ingeschreven in het Nationaal ISO Register
• Aangemeld bij het SSB of je brancheorganisatie om over nieuwe normen mee te stemmen

Wat als...

• ...de ECD mijn producten weghaalt omdat het etiket niet klopt? Laat het etiket controleren door het SSB, pas het aan of plak een sticker met de ontbrekende gegevens, en spreek met je leverancier af dat hij voortaan correct geëtiketteerd levert.
• ...een klant een ISO-certificaat eist dat ik niet heb? Vraag of een plan van aanpak met een datum voorlopig volstaat. Een eerste certificering kost doorgaans maanden; begin met een nulmeting.
• ...mijn weegschaal een rode sticker krijgt? Laat hem repareren of vervangen en opnieuw keuren voordat je er weer mee verkoopt.
• ...ik een product exporteer en de koper een Certificate of Free Sale vraagt? Vraag het per lading aan bij het SSB (SRD 650, binnen 10 werkdagen), met een recent KKF-uittreksel en de gegevens van de ontvanger.
• ...ik vind dat een nieuwe CARICOM-norm slecht uitpakt voor mijn sector? Stem tegen en geef commentaar via het SSB tijdens de ronde. Na vaststelling is het veel moeilijker om iets te veranderen.

Bronnen

• Standaardenwet, S.B. 2004 no. 121
• Resolutie inwerkingtreding Standaardenwet, S.B. 2012 no. 66
• SSB: wet- en regelgeving en technische voorschriften
• Technisch voorschrift toeristische accommodatie, S.B. 2026 no. 4
• Technisch voorschrift tourgidsen, S.B. 2026 no. 3
• SSB: technische voorschriften pluimveesector (3 oktober 2024)
• SSB: etiketcheck, barcode, Certificate of Free Sale
• SSB: tarieven per 15 februari 2024
• SSB: certificering en begeleiding naar certificering
• SSB introduceert drie nieuwe ISO-diensten (14 november 2025)
• SSB: Nationaal ISO Register
• SSB: trainingen en trainingskalender
• SSB: nieuws 2026 (CROSQ-stemmingen, spiegelcommissie voedselveiligheid, ISO-versies)
• ISO: lidmaatschap Suriname (SSB)
• EZOTI: Dienst van de Waarborg en voor het IJkwezen
• Wet NIVS, S.B. 2021 no. 19
• EZOTI: werkbezoek aan het SSB (18 november 2025)

Gecontroleerd op 26 oktober 2026. Tarieven en voorschriften kunnen wijzigen; controleer de actuele stand bij het SSB.