Nieuw Burgerlijk Wetboek: wat verandert er voor bedrijven
Sinds 1 mei 2025 geldt in Suriname een nieuw Burgerlijk Wetboek (S.B. 2024 no. 164). Het regelt hoe je contracten sluit, wat je algemene voorwaarden mogen bevatten, wat een consument van je mag eisen, hoe huur, agentuur en aansprakelijkheid werken en hoe lang een vordering geldig blijft. Bestaande contracten en voorwaarden vallen grotendeels al onder het nieuwe recht; de laatste overgangstermijnen lopen tot 1 mei 2027. Tijd dus om je documenten na te lopen.
Op deze pagina (18)
- Opbouw van het nieuwe wetboek
- Contracten sluiten
- Algemene voorwaarden
- Koop en consumentenkoop
- Huur van bedrijfsruimte
- Leasing en huurkoop
- Agentuur en distributie
- Personeel en opdrachten
- Aansprakelijkheid en schadevergoeding
- Wettelijke rente en verjaring
- Rechtspersonen: wat veranderde
- Overgangsrecht: wat geldt voor oude contracten?
- Het verzoek om uitstel in april 2025
- Checklist: werk je contracten bij
- Opzet voor je algemene voorwaarden
- Wat als...
- Bronnen
- Veelgestelde vragen
- Acht boeken vervangen het BW van 1869 en het Wetboek van Koophandel. De nummering volgt grotendeels het Nederlandse BW, zodat Nederlandse literatuur en rechtspraak bruikbaar zijn.
- Algemene voorwaarden binden alleen als je ze van toepassing verklaart en vóór of bij het sluiten van de overeenkomst ter hand stelt. Tegenover consumenten gelden een zwarte en een grijze lijst van verboden bedingen.
- Consumenten krijgen sterke rechten: een product moet doen wat ze mogen verwachten, een gebrek binnen zes maanden wordt vermoed er al te zijn, en je mag hooguit de helft vooruit laten betalen.
- Huur van bedrijfsruimte kent geen apart beschermingsregime; de algemene huurregels en je contract bepalen alles. Agenten hebben recht op een klantenvergoeding.
- Wettelijke rente is 5% per jaar en loopt vanaf het verzuim. Vorderingen uit een contract verjaren na vijf jaar.
- Overgangsrecht: het nieuwe recht geldt direct, met uitzonderingen. Oude algemene voorwaarden worden sinds 1 mei 2026 getoetst; oude agentuurcontracten vallen er vanaf 1 mei 2027 onder.
Opbouw van het nieuwe wetboek
De Nationale Assemblée nam het pakket op 13 augustus 2024 aan. De wetten zijn gedateerd 5 december 2024 en in januari 2025 in het Staatsblad verschenen. Bij resolutie van 6 februari 2025 (S.B. 2025 no. 14) stelde de President de inwerkingtreding vast op 1 mei 2025, voor het wetboek en zes aanverwante wetten tegelijk. Eerder was 1 januari 2025 genoemd; op advies van de begeleidingscommissie werd dat vier maanden later.
| Boek | Onderwerp | Wat het voor je bedrijf betekent |
|---|---|---|
| 1 | Personen- en familierecht | Huwelijksvermogen is ingrijpend gewijzigd; relevant als je eenmanszaak deel uitmaakt van een gemeenschap van goederen |
| 2 | Rechtspersonen | NV, aandeelhouderbestuurde NV, stichting, vereniging, coöperatie; bestuurdersaansprakelijkheid, fusie en splitsing, enquêterecht |
| 3 | Vermogensrecht in het algemeen | Administratieplicht voor elke ondernemer (art. 3:15i), volmacht, eigendomsoverdracht, pand en hypotheek, verjaring |
| 4 | Erfrecht | Bedrijfsopvolging bij overlijden; de legitieme portie is afgeschaft |
| 5 | Zakelijke rechten | Eigendom, erfpacht, opstal en erfdienstbaarheden op grond en gebouwen |
| 6 | Verbintenissenrecht | Contracten, algemene voorwaarden, wanprestatie, onrechtmatige daad, productaansprakelijkheid, wettelijke rente |
| 7 en 7A | Bijzondere overeenkomsten | Koop, huur, opdracht, agentuur, arbeid, aanneming, personenvennootschap, borgtocht, verzekering; Boek 7A bevat de oude regels die nog niet zijn vernieuwd, zoals huurkoop |
| 8 | Verkeersmiddelen en vervoer | Vervoer over zee, binnenwater, weg en door de lucht; zie ook Vracht en logistiek |
Tegelijk traden in werking: de Overgangswet nieuw BW (S.B. 2024 no. 166), de Overgangswet aanpassingswetgeving (no. 165), de Algemene termijnenwet (no. 167), de Aanpassingswet (no. 168), de Handelsregisterwet (no. 169) en een nieuw Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (no. 170). Voor de inschrijving bij de KKF en het KKF-nummer op je documenten, zie Bedrijfsvergunningen; voor de administratieplicht, zie Administratie en facturen.
De Algemene termijnenwet is handig om te kennen: een wettelijke termijn die op een zaterdag, zondag of erkende feestdag eindigt, schuift door naar de eerstvolgende werkdag. Feestdagen per jaar: Feestdagen 2026 en 2027.
Contracten sluiten
Een contract komt tot stand door aanbod en aanvaarding. Er is geen vorm voorgeschreven, behalve in bijzondere gevallen zoals de koop van een onroerende zaak (schriftelijk, art. 7:2) of de oprichting van een NV (notariële akte of modelakte). Een mondelinge afspraak of een WhatsApp-bericht kan dus al een contract zijn. Maak het daarom zelf schriftelijk: een offerte die de klant tekent of per e-mail bevestigt, is je beste bewijs. Gebruik onze Offerte maken en Zakelijke brief.
- Afwijkende aanvaarding. Een "ja, maar" geldt als nieuw aanbod. Wijkt het antwoord alleen op ondergeschikte punten af, dan is het contract er toch, tenzij jij direct bezwaar maakt (art. 6:225).
- Redelijkheid en billijkheid. Een contract heeft ook de gevolgen die uit de wet, de gewoonte en de redelijkheid voortvloeien; een beding geldt niet als toepassing ervan onaanvaardbaar zou zijn (art. 6:248).
- Onvoorziene omstandigheden. De rechter kan een contract wijzigen of ontbinden als de omstandigheden zo veranderen dat ongewijzigde voortzetting niet meer te verwachten is (art. 6:258). Leg voor lange contracten zelf vast wat er gebeurt bij koersschokken of prijsstijgingen.
- In gebreke stellen. Komt je wederpartij niet na, dan stuur je een schriftelijke aanmaning met een redelijke termijn. Pas daarna is hij in verzuim (art. 6:82). Is er een vaste betaal- of leverdatum afgesproken, dan treedt het verzuim zonder aanmaning in zodra die datum verstrijkt (art. 6:83).
- Vreemde valuta. Is een bedrag in dollars of euro's uitgedrukt, dan mag de schuldenaar in Suriname in SRD betalen, tenzij uit de wet, de gewoonte of het contract volgt dat hij "effectief" in die valuta moet betalen (art. 6:121). Wil je echt dollars ontvangen, zet dat dan uitdrukkelijk in het contract. Zie ook Prijsregels voor winkels.
Algemene voorwaarden
Algemene voorwaarden zijn schriftelijke bedingen die je opstelt om in meerdere contracten te gebruiken: leveringstermijnen, betaling, eigendomsvoorbehoud, aansprakelijkheid, klachten. De kern van de prestatie (wat je levert en voor welke prijs) valt er niet onder, mits duidelijk geformuleerd (art. 6:231). De regels staan in Boek 6, titel 5, afdeling 3 (art. 6:231 tot en met 6:247).
Wanneer zijn ze bindend?
Twee dingen moeten kloppen:
- Je verklaart ze van toepassing, en de klant aanvaardt dat, door te tekenen of op een andere manier. Dan is hij gebonden, ook als hij ze niet gelezen heeft (art. 6:232).
- Je geeft de klant een redelijke mogelijkheid om ze te lezen: je stelt ze vóór of bij het sluiten van het contract ter hand. Lukt dat redelijkerwijs niet, dan maak je ze op een andere manier beschikbaar en stuur je ze op verzoek direct en kosteloos toe. Doe je dit niet, dan kan de klant elk beding vernietigen (art. 6:233 onder b).
In de praktijk: zet "Op deze offerte zijn onze algemene voorwaarden van toepassing; die zijn bijgevoegd" op elke offerte, orderbevestiging en factuur, en voeg ze echt bij (als PDF of op de achterkant). Een link alleen is riskant, tenzij de klant online bestelt en ze vóór het afronden kan opslaan. Laat bij grote contracten de klant tekenen voor ontvangst.
Wat mag er niet in?
Elk beding dat onredelijk bezwarend is, kan worden vernietigd (art. 6:233 onder a). De rechter kijkt naar de aard van het contract, hoe de voorwaarden tot stand kwamen, de belangen van partijen en de omstandigheden. Tegenover consumenten geldt daarnaast:
| Lijst | Voorbeelden van bedingen | Gevolg |
|---|---|---|
| Zwarte lijst (art. 6:236) | Klant mag niet meer ontbinden of opschorten; jij bepaalt zelf of je tekortschiet; verjaring korter dan een jaar; prijsverhoging binnen drie maanden zonder recht om op te zeggen; stilzwijgende verlenging van meer dan een jaar; bewijsrecht van de klant beperken; geschil naar een andere instantie dan de bevoegde rechter of arbiters zonder keuzetermijn van een maand | Altijd onredelijk bezwarend, dus vernietigbaar |
| Grijze lijst (art. 6:237) | Je eigen verplichtingen wezenlijk beperken; iets anders mogen leveren dan beloofd; aansprakelijkheid uitsluiten; verrekening uitsluiten; een opzegtermijn langer dan drie maanden of langer dan jouw eigen termijn; een vergoeding bij opzegging die hoger is dan je werkelijke schade; contractduur langer dan een jaar zonder jaarlijks opzegrecht | Vermoed onredelijk bezwarend; jij moet het tegendeel bewijzen |
Tegenover consumenten moeten bedingen ook duidelijk en begrijpelijk zijn; bij twijfel geldt de uitleg die voor de klant het gunstigst is (art. 6:238). Een organisatie die consumentenbelangen behartigt, kan bij het Hof van Justitie een verbod op een beding vragen, maar pas nadat ze jou zes maanden de kans gaf het aan te passen (art. 6:240 en 6:241).
Tussen bedrijven
De zwarte en grijze lijst gelden formeel alleen tegenover consumenten. Kleine ondernemers kunnen zich wel beroepen op de open norm "onredelijk bezwarend" en op de informatieplicht. Grotere bedrijven die zelf regelmatig vergelijkbare voorwaarden gebruiken, kunnen dat niet (art. 6:235). De regels gelden altijd als beide bedrijven in Suriname gevestigd zijn, ook als je een ander recht hebt gekozen; met een buitenlandse wederpartij gelden ze niet (art. 6:247).
Strijdige voorwaarden ("battle of forms")
Verwijst jij naar jouw voorwaarden en de klant in zijn order naar de zijne, dan gelden de voorwaarden waarnaar eerst is verwezen, tenzij de tweede partij die uitdrukkelijk van de hand wijst (art. 6:225 lid 3). Praktisch: noem je voorwaarden al in je offerte, en wijs in je orderbevestiging die van de klant uitdrukkelijk af. Let ook op de inkoopvoorwaarden van grote klanten en overheden: die gaan vaak voor.
Koop en consumentenkoop
Elke verkochte zaak moet aan de overeenkomst beantwoorden: de eigenschappen hebben die de koper mocht verwachten voor normaal gebruik en voor een bijzonder gebruik dat bij het contract is afgesproken (art. 7:17). Een verkeerd product, een verkeerde hoeveelheid of een afwijking van het getoonde monster telt ook als gebrek. De koper moet een gebrek binnen bekwame tijd na ontdekking melden (art. 7:23).
Verkoop je als bedrijf aan een particulier, dan is het een consumentenkoop (art. 7:5) en gelden dwingende regels die je niet met voorwaarden kunt uitsluiten (art. 7:6):
- Een gebrek dat zich binnen zes maanden na levering openbaart, wordt vermoed er al bij levering te zijn geweest (art. 7:18).
- De klant kan herstel of vervanging eisen, zonder kosten, binnen redelijke tijd. Lukt dat niet, dan mag hij ontbinden of prijsvermindering vragen (art. 7:21 en 7:22).
- Melden binnen twee maanden na ontdekking is altijd op tijd. Na de melding heeft de klant twee jaar om naar de rechter te gaan (art. 7:23).
- Je mag hooguit de helft van de prijs vooruit laten betalen (art. 7:26). Een aanbetaling van 100% op meubels of apparaten is dus niet afdwingbaar tegen een consument.
- Een garantie komt bovenop de wettelijke rechten, niet in plaats ervan. In het garantiebewijs moeten je naam en adres, de duur en het gebied staan, en dat de wettelijke rechten blijven bestaan (art. 7:6a). "Geen garantie op elektronica" of "garantie vervalt na 3 maanden" haalt de wettelijke rechten niet weg.
- Bezorg je zelf of via je vervoerder, dan is de zaak pas vanaf de bezorging voor risico van de klant (art. 7:11), en mag je bezorgkosten alleen rekenen als je die vooraf apart hebt opgegeven (art. 7:13).
- Ongevraagd toegezonden producten mag de consument gratis houden (art. 7:7).
Webwinkel en verkoop op afstand. Bij koop op afstand (internet, telefoon, WhatsApp) moet je de klant vooraf onder meer je identiteit, de prijs, bezorgkosten en het ontbindingsrecht melden. De consument mag binnen zeven werkdagen na ontvangst zonder reden ontbinden; je betaalt hem dan zo snel mogelijk en uiterlijk binnen dertig dagen terug (art. 7:46a tot en met 7:46j).
Verhaal op je leverancier. Moet je een consument schadeloosstellen, dan kun je dat verhalen op je eigen zakelijke leverancier; dat recht kan niet worden uitgesloten (art. 7:25). Bewaar dus inkoopfacturen en productinformatie. Voor bonnen en prijsregels in de winkel, zie Prijsregels voor winkels en Kwitantie maken.
Huur van bedrijfsruimte
Anders dan in Nederland kent het Surinaamse BW geen apart regime voor bedrijfsruimte, met huurbescherming en verlengingsrecht. Alleen voor woonruimte is er een bijzondere afdeling (die de Huurwet Woonruimte 2020 overneemt). Voor winkels, kantoren, loodsen en werkplaatsen gelden de algemene huurregels (art. 7:201 tot en met 7:231) en vooral wat je in je contract afspreekt.
- Gebreken. De verhuurder moet gebreken op verzoek verhelpen, tenzij dat onredelijk duur is. Doet hij het niet, dan mag jij het (laten) doen en de redelijke kosten verrekenen met de huur. Je hebt recht op huurvermindering zolang het gebrek je gebruik beperkt (art. 7:206 en 7:207). Kleine herstellingen zijn voor de huurder (art. 7:217).
- Onderverhuur mag alleen met toestemming (art. 7:221).
- Verkoop van het pand beëindigt de huur niet: de koper wordt je nieuwe verhuurder. Bij gebouwen kan daarvan niet worden afgeweken (art. 7:226).
- Einde. Een huur voor bepaalde tijd eindigt vanzelf op de einddatum. Blijf je met goedvinden zitten, dan loopt hij voor onbepaalde tijd door (art. 7:230). Een huur voor onbepaalde tijd van een pand zeg je op tegen een betaaldag, met minstens een maand opzegtermijn (art. 7:228).
- Ontbinding van de huur van een gebouw wegens wanbetaling of ander tekortschieten van de huurder kan alleen via de rechter (art. 7:231).
- Veranderingen aan het pand vragen schriftelijke toestemming, behalve dingen die je aan het einde zonder noemenswaardige kosten ongedaan kunt maken (art. 7:215).
Wat je zelf moet regelen, juist omdat de wet weinig beschermt: een looptijd die past bij je investering (inrichting, kassasysteem, reclame), een optie op verlenging, een duidelijke regeling voor huurverhoging en indexatie, wie welk onderhoud doet, de borg en wanneer die terugkomt, en de valuta. Huur in US-dollars is gebruikelijk; zonder afspraak dat effectief in dollars moet worden betaald, mag je in SRD betalen tegen de geldende koers (art. 6:121). Grond en erfpacht: Grond en huis kopen.
Leasing en huurkoop
Leasing is niet apart in de wet geregeld. Volgens de toelichting bij Boek 7 vallen leasecontracten in beginsel onder de huurregels. Komt een lease in feite neer op huurkoop (je betaalt in termijnen en wordt aan het einde eigenaar), dan gelden ook de huurkoopregels, die met de oude nummering in Boek 7A zijn blijven staan, inclusief hun geldigheidseisen. Let bij een lease van een auto, machine of kassasysteem op: wie is eigenaar tijdens de looptijd, wie verzekert, wat gebeurt er bij schade of diefstal, wat kost vroegtijdig stoppen, en in welke valuta betaal je. Een lening of lease vergelijken: Lening berekenen en Financiering voor ondernemers.
Agentuur en distributie
Een handelsagent bemiddelt zelfstandig en tegen provisie bij contracten voor een principaal, en sluit ze soms op diens naam (art. 7:428). Veel Surinaamse importeurs zijn agent van een buitenlands merk, en buitenlandse bedrijven werken hier vaak met een lokale agent. De belangrijkste regels:
- Elke partij kan een ondertekend document eisen met de geldende afspraken (art. 7:428 lid 2).
- Opzegtermijn: zonder afspraak vier maanden, plus een maand na drie jaar en twee maanden na zes jaar. Afgesproken termijnen mogen niet korter zijn dan een maand in het eerste jaar, twee maanden in het tweede en drie maanden daarna, en voor de principaal niet korter dan voor de agent. Opzeggen gebeurt tegen het einde van een kalendermaand (art. 7:437).
- Klantenvergoeding: bij het einde heeft de agent recht op een vergoeding als hij klanten heeft aangebracht of de omzet flink heeft uitgebreid en de principaal daar nog voordeel van heeft. Maximaal één jaarbeloning, berekend over het gemiddelde van de laatste vijf jaar. De agent moet zijn claim binnen een jaar na het einde melden (art. 7:442).
- Een concurrentiebeding na afloop is alleen geldig als het schriftelijk is, beperkt tot de producten en het gebied van de agent, en hooguit twee jaar duurt (art. 7:443).
- Voor agentuurcontracten van vóór 1 mei 2025 gelden deze regels vanaf 1 mei 2027 (art. 156 Overgangswet).
Een distributeur koopt en verkoopt op eigen naam en rekening; daarvoor heeft het BW geen aparte regeling. Dan gelden het algemene contractenrecht en je afspraken. Leg daarom vast: exclusiviteit en gebied, minimumafname, prijzen en valuta, merkgebruik, voorraad bij beëindiging en een redelijke opzegtermijn. Je merk beschermen: Merk registreren. Een buitenlandse leverancier zoeken: Leverancier worden in olie en gas.
Personeel en opdrachten
De arbeidsovereenkomst staat sinds 1 mei 2025 in Boek 7, titel 10: proeftijd, contracten voor bepaalde tijd, loon bij ziekte, verlof en opzegging. Die regels behandelen we apart in Personeel aannemen, Werkgeverslasten, Arbeidsrecht: de basis en Ontslag en opzegtermijn. Werk je met zelfstandigen of consultants, dan is het meestal een overeenkomst van opdracht (titel 7, vroeger "enkele diensten"). Schrijf op wat het resultaat is, hoe je betaalt en wie aansprakelijk is; of iemand in werkelijkheid werknemer is, hangt af van hoe jullie werken, niet van de titel van het contract.
Aansprakelijkheid en schadevergoeding
- Tekortkoming. Kom je een contract niet na en is dat je toe te rekenen, dan betaal je de schade (art. 6:74). Die omvat geleden verlies en gederfde winst, plus redelijke kosten om schade te beperken, aansprakelijkheid vast te stellen en buitengerechtelijke incassokosten (art. 6:96).
- Onrechtmatige daad. Ook zonder contract ben je aansprakelijk voor schade die je onrechtmatig veroorzaakt, en meestal ook voor fouten van je personeel (art. 6:162 en verder).
- Productaansprakelijkheid. De producent is aansprakelijk voor schade door een gebrekkig product. Wie een product in Suriname invoert om het te verkopen, verhuren of leasen, geldt ook als producent (art. 6:185 en 6:187). Voor importeurs is dit een van de grootste veranderingen: regel verhaal bij je buitenlandse leverancier en kijk naar een aansprakelijkheidsverzekering, zie Bedrijfsverzekeringen.
- Misleidende reclame over prijs, eigenschappen, voorraad of garantie is onrechtmatig (art. 6:194).
- Aansprakelijkheid beperken. Tussen bedrijven mag je aansprakelijkheid beperken, bijvoorbeeld tot het factuurbedrag. Rechters laten zo'n beding meestal niet gelden bij opzet of grove schuld. Tegenover consumenten staat uitsluiting op de grijze lijst.
- Bestuurders. Elke bestuurder van een rechtspersoon moet zijn taak behoorlijk vervullen en is voor het geheel aansprakelijk bij onbehoorlijk bestuur, tenzij hem geen ernstig verwijt treft (art. 2:14). Bij faillissement en een administratie die niet op orde is, wordt kennelijk onbehoorlijk bestuur vermoed. Meer in Administratie en facturen.
Wettelijke rente en verjaring
Betaalt een klant te laat, dan is de schade de wettelijke rente over het bedrag, vanaf het moment dat hij in verzuim is (art. 6:119). De rentevoet wordt bij staatsbesluit vastgesteld (art. 6:120). Zolang dat besluit er niet is, is de wettelijke rente 5% per jaar (art. 130b Overgangswet). Wij vonden tot oktober 2026 geen staatsbesluit met een ander percentage. Na elk jaar wordt de rente bij de hoofdsom opgeteld. Heb je een hogere contractuele rente afgesproken, dan loopt die door na het verzuim. Er is geen aparte, hogere handelsrente zoals in Nederland; spreek dus zelf een rente af in je voorwaarden.
| Vordering | Verjaringstermijn | Artikel |
|---|---|---|
| Nakoming van een contract (betaling van een factuur, levering) | 5 jaar na opeisbaarheid | 3:307 |
| Periodieke betalingen: huur, rente, termijnen | 5 jaar na opeisbaarheid | 3:308 |
| Schadevergoeding of contractuele boete | 5 jaar na bekend worden van schade en aansprakelijke; uiterlijk 20 jaar | 3:310 |
| Ontbinding of herstel wegens tekortkoming | 5 jaar na bekend worden; uiterlijk 20 jaar | 3:311 |
| Gebrek bij koop (na melding) | 2 jaar na de melding | 7:23 |
| Vernietiging (dwaling, bedrog, onredelijk beding) | 3 jaar | 3:52 |
| Alle andere vorderingen | 20 jaar | 3:306 |
Je stuit de verjaring van een contractvordering met een schriftelijke aanmaning of een brief waarin je je recht ondubbelzinnig voorbehoudt (art. 3:317). Daarna begint een nieuwe termijn. Stuur dus elk jaar een aanmaning voor oude openstaande posten. Gebruik onze Betalingsherinnering en houd overzicht met Openstaande facturen. Incasso, beslag en de rechter: Incasso en geschillen.
Rechtspersonen: wat veranderde
Ja, ook het ondernemingsrecht veranderde. Boek 2 regelt nu alle rechtspersonen; het NV-recht uit het Wetboek van Koophandel (2016) en de Wet op Stichtingen zijn erin opgegaan. Nieuw of aangescherpt zijn onder meer:
- de aandeelhouderbestuurde NV (ANV, art. 2:239 en verder), waarin elke aandeelhouder bestuurder is;
- duidelijke regels voor bestuurdersaansprakelijkheid (art. 2:14) en voor commissarissen en leden van een raad van toezicht, die ook voor het geheel aansprakelijk kunnen zijn;
- het enquêterecht: onderzoek naar het beleid door de rechter op verzoek van aandeelhouders of anderen;
- juridische fusie, splitsing en omzetting van rechtspersonen, zonder alles los over te dragen;
- aandelen aan toonder zijn niet meer toegestaan; de KKF kan slapende rechtspersonen ontbinden.
De openbare vennootschap (vroeger VOF) en de commanditaire vennootschap staan nu in Boek 7, titel 13. Uitgewerkt per rechtsvorm, met wat je bij oprichting nodig hebt: Een bedrijf starten en Investeren in Suriname. Eigen statuten of samenwerkingsafspraken van vóór 2025? Laat ze nakijken: bepalingen die strijdig zijn met dwingend recht gelden niet meer.
Overgangsrecht: wat geldt voor oude contracten?
Hoofdregel van de Overgangswet (S.B. 2024 no. 166, art. 2): het nieuwe recht geldt vanaf 1 mei 2025 voor alle bestaande rechtsverhoudingen, tenzij de wet iets anders bepaalt. Je verliest geen rechten die je al had (art. 3), en een contract van vóór 1 mei 2025 wordt niet ongeldig omdat het nieuwe recht strenger is (art. 4). De uitzonderingen die voor bedrijven het meest tellen:
| Onderwerp | Regel | Vanaf |
|---|---|---|
| Algemene voorwaarden die je al vóór 1 mei 2025 gebruikte | Toetsing aan "onredelijk bezwarend" (art. 6:233 onder a) pas na een jaar; de informatieplicht geldt niet voor voorwaarden die al vóór 1 mei 2025 van toepassing waren verklaard (art. 138) | 1 mei 2026 |
| Koopcontracten van vóór 1 mei 2025 | Nieuwe koopregels na een jaar; de consumentenregels gelden niet voor oude consumentenkopen; een nieuwe tekortkoming valt wel direct onder het nieuwe recht (art. 143) | 1 mei 2026 |
| Bestaande huurcontracten | Bedingen die nu nietig of vernietigbaar zijn, gelden meteen niet meer (art. 148); het verbod op onderverhuur (7:221) geldt niet voor oude contracten (art. 151) | 1 mei 2025 |
| Agentuurcontracten van vóór 1 mei 2025 | Nieuwe agentuurregels na twee jaar; voor de klantenvergoeding telt waarde van meer dan zes jaar daarvoor niet mee (art. 156) | 1 mei 2027 |
| Productaansprakelijkheid | Alleen voor producten die na 1 mei 2025 in het verkeer zijn gebracht (art. 137) | 1 mei 2025 |
| Verjaringstermijnen van een jaar of langer die al liepen | Een nieuwe termijn is niet voltooid vóór 1 mei 2026 (art. 8) | 1 mei 2026 |
Kort gezegd: sinds 1 mei 2026 worden ook je oude algemene voorwaarden aan het nieuwe recht getoetst. Wie ze nog niet heeft herzien, loopt nu risico.
Het verzoek om uitstel in april 2025
Kort voor 1 mei 2025 vroegen ondernemersorganisaties, waaronder de Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB), de President om uitstel. Hun argument: ondernemers, rechters en advocaten hadden te weinig tijd gehad om zich voor te bereiden op onder meer persoonlijke en hoofdelijke aansprakelijkheid en strengere administratieplichten. De Federatie van Plantagehouders Para probeerde uitstel af te dwingen in kort geding, maar werd op 30 april 2025 niet-ontvankelijk verklaard. Het Hof van Justitie, de Orde van Advocaten, de notarissen en de begeleidingscommissie adviseerden vast te houden aan de datum, en de President besloot op 30 april 2025 dat het wetboek op 1 mei 2025 in werking trad. De kritiek ging vooral over de snelheid van invoering, niet over de inhoud. Voorlichting liep daarna door; in maart 2026 verscheen een bundel met het nieuwe BW en de wetsgeschiedenis.
Checklist: werk je contracten bij
- Algemene voorwaarden herschreven naar het nieuwe BW en getoetst aan de zwarte en grijze lijst als je aan consumenten verkoopt
- Verwijzing naar je voorwaarden op offerte, orderbevestiging, factuur en website, en de voorwaarden echt meegestuurd
- In je orderbevestiging de inkoopvoorwaarden van de klant uitdrukkelijk afgewezen
- Garantietekst aangepast: naam, adres, duur, gebied, en de zin dat wettelijke rechten blijven bestaan
- Aanbetaling bij consumenten hooguit 50%
- Webwinkel: informatie vooraf, zeven werkdagen ontbindingsrecht en terugbetaling binnen dertig dagen geregeld
- Contractuele rente en incassokosten opgenomen; vaste betaaltermijn op elke factuur, zodat het verzuim vanzelf intreedt
- Valuta-afspraak: "effectief te betalen in USD" waar je echt dollars wilt
- Huurcontract nagelopen: looptijd, verlengingsoptie, indexatie, onderhoud, borg, valuta
- Agentuur- en distributiecontracten aangepast vóór 1 mei 2027: opzegtermijnen, klantenvergoeding, concurrentiebeding
- Importeur: verhaal op de buitenlandse leverancier en een productaansprakelijkheidsverzekering geregeld
- Statuten en aandeelhoudersafspraken laten nakijken door een notaris of advocaat
- Arbeidscontracten volgens Boek 7, titel 10 (zie Personeel aannemen)
- KKF-nummer op alle uitgaande documenten; administratie bewaard
- Openstaande vorderingen ouder dan vier jaar: verjaring gestuit met een aanmaning
Opzet voor je algemene voorwaarden
Geen kant-en-klare tekst, maar de onderdelen die bijna elke handels- of dienstverlenende onderneming nodig heeft. Laat de definitieve tekst nakijken door een advocaat, zeker als je aan consumenten verkoopt.
- Definities en toepasselijkheid: wie de gebruiker is, voor welke offertes en contracten de voorwaarden gelden, dat inkoopvoorwaarden van de klant worden afgewezen.
- Offertes en totstandkoming: geldigheidsduur van offertes, wanneer het contract tot stand komt, kennelijke fouten.
- Prijzen en valuta: inclusief of exclusief BTW (tegenover consumenten altijd inclusief), in welke valuta, koersbasis, prijswijzigingen (consument: niet binnen drie maanden zonder opzegrecht).
- Levering en risico: termijnen (indicatief of fataal), plaats, bezorgkosten, wanneer het risico overgaat.
- Betaling: termijn, aanbetaling (consument: hooguit 50%), contractuele rente, incassokosten, opschorting bij niet-betaling.
- Eigendomsvoorbehoud: zaken blijven van jou tot volledige betaling.
- Keuring en klachten: binnen welke termijn melden (consument: twee maanden is altijd op tijd), hoe en met welk bewijs.
- Garantie: wat je garandeert, hoelang, waar, en dat wettelijke rechten blijven bestaan.
- Aansprakelijkheid: beperking tot bijvoorbeeld het factuurbedrag of de verzekerde som (niet bij opzet of grove schuld; tegenover consumenten zeer beperkt).
- Overmacht: wat telt als overmacht (stroomuitval, invoerstop, koersmaatregelen) en wat er dan gebeurt.
- Opzegging en ontbinding: bij duurcontracten de looptijd en opzegtermijn (consument: maximaal een jaar stilzwijgend verlengen, opzegtermijn hooguit drie maanden).
- Intellectueel eigendom en geheimhouding, bij diensten en maatwerk.
- Persoonsgegevens: hoe je klantgegevens gebruikt.
- Toepasselijk recht en geschillen: Surinaams recht, bevoegde rechter of arbitrage (consument: altijd een maand de keuze voor de gewone rechter laten). Zie Incasso en geschillen.
- Wijziging en versie: datum en versienummer, en hoe je wijzigingen bekendmaakt.
Wat als...
- ...ik nog voorwaarden van vóór 2025 gebruik? Ze gelden nog, maar sinds 1 mei 2026 kan een klant elk onredelijk bezwarend beding vernietigen. Bedingen die naar het oude Wetboek van Koophandel verwijzen, kloppen niet meer. Herzie ze nu.
- ...een klant zegt mijn voorwaarden nooit te hebben gekregen? Dan moet jij bewijzen dat je ze vóór of bij het sluiten ter hand hebt gesteld. Zonder bewijs kan hij elk beding vernietigen. Laat daarom tekenen of bewaar de e-mail met bijlage.
- ...een consument na vijf maanden met een kapot apparaat komt? Het gebrek wordt vermoed er al te zijn geweest; jij moet het tegendeel aantonen. Bied herstel of vervanging aan, en verhaal de kosten op je leverancier.
- ...mijn verhuurder het pand verkoopt? De huur loopt gewoon door met de nieuwe eigenaar (art. 7:226). Betaal de huur aan de nieuwe eigenaar zodra je bericht van de overdracht hebt.
- ...mijn buitenlandse principaal het agentschap opzegt? Controleer de opzegtermijn en vraag binnen een jaar schriftelijk je klantenvergoeding. Voor contracten van vóór 1 mei 2025 gelden de nieuwe regels pas vanaf 1 mei 2027; tot die datum geldt het oude recht en je contract.
- ...een klant in dollars moet betalen maar in SRD wil afrekenen? Dat mag, tegen de geldende koers, tenzij je uitdrukkelijk hebt afgesproken dat effectief in dollars wordt betaald (art. 6:121).
Deze pagina is algemene informatie, geen juridisch advies. Artikelnummers verwijzen naar het Burgerlijk Wetboek (S.B. 2024 no. 164) tenzij anders vermeld. Laat belangrijke contracten nakijken door een advocaat of notaris.
Bronnen
- Burgerlijk Wetboek, S.B. 2024 no. 164 (boeken 1 tot en met 8 met memorie van toelichting)
- Burgerlijk Wetboek Boek 3 (verjaring)
- Burgerlijk Wetboek Boek 7 (koop, huur, agentuur)
- Resolutie inwerkingtreding, S.B. 2025 no. 14
- Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek, S.B. 2024 no. 166
- Overgangswet aanpassingswetgeving, S.B. 2024 no. 165
- Algemene termijnenwet, S.B. 2024 no. 167
- Aanpassingswet nieuw Burgerlijk Wetboek, S.B. 2024 no. 168
- Handelsregisterwet, S.B. 2024 no. 169
- Kabinet van de President: inwerkingtreding op 1 mei 2025 (30 april 2025)
- Ministerie van Justitie en Politie: wetbundel nieuw BW (10 maart 2026)
- A.C. Ramautar, Het nieuwe Surinaamse BW, Ars Aequi oktober 2025
Gecontroleerd op 26 oktober 2026. Controleer of er een staatsbesluit over de wettelijke rente is verschenen voordat je rente vordert.
Veelgestelde vragen
Sinds wanneer geldt het nieuwe Burgerlijk Wetboek in Suriname?
Sinds 1 mei 2025. Het wetboek (S.B. 2024 no. 164) en zes aanverwante wetten traden op die dag in werking bij resolutie S.B. 2025 no. 14. Een verzoek om uitstel van ondernemersorganisaties werd eind april 2025 afgewezen.
Wanneer zijn algemene voorwaarden bindend onder het nieuwe BW?
Als je ze van toepassing verklaart en de klant ze vóór of bij het sluiten van het contract ter hand krijgt (art. 6:232 en 6:233 BW). Anders kan de klant elk beding vernietigen. Voeg ze bij je offerte en laat tekenen voor ontvangst.
Wat is de zwarte en grijze lijst in het Surinaamse BW?
Lijsten van bedingen in algemene voorwaarden tegenover consumenten. Bedingen op de zwarte lijst (art. 6:236) zijn altijd onredelijk bezwarend, zoals een prijsverhoging binnen drie maanden zonder opzegrecht. Bedingen op de grijze lijst (art. 6:237), zoals uitsluiting van aansprakelijkheid, worden vermoed onredelijk te zijn.
Hoeveel is de wettelijke rente in Suriname?
5% per jaar, zolang er geen staatsbesluit is dat een ander percentage vaststelt (art. 130b Overgangswet nieuw BW). De rente loopt vanaf het verzuim en wordt na elk jaar bij de hoofdsom opgeteld.
Na hoeveel jaar verjaart een onbetaalde factuur in Suriname?
Na vijf jaar vanaf de vervaldatum (art. 3:307 BW). Een schriftelijke aanmaning stuit de verjaring, waarna een nieuwe termijn van vijf jaar begint.
Hoeveel aanbetaling mag ik van een consument vragen?
Hooguit de helft van de koopprijs (art. 7:26 BW). Dit is dwingend recht bij een consumentenkoop en kan niet met algemene voorwaarden worden uitgesloten.
Geldt het nieuwe BW ook voor contracten van vóór 1 mei 2025?
In principe wel. Uitzonderingen: oude algemene voorwaarden worden pas sinds 1 mei 2026 getoetst, oude koopcontracten vallen sinds 1 mei 2026 onder de nieuwe koopregels en oude agentuurcontracten vanaf 1 mei 2027.