Incasso en geschillen

Betaalt een klant niet, stuur dan eerst een schriftelijke ingebrekestelling; vanaf het verzuim loopt de wettelijke rente. Helpt dat niet, dan laat je de klant via een deurwaarder oproepen voor de kantonrechter; kleine vorderingen tot SRD 20.000 of USD 2.500 gaan via de snelle Kleine Handelsrol. Sinds 1 mei 2025 gelden het nieuwe Burgerlijk Wetboek en Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: een factuurvordering verjaart na vijf jaar, en arbitrale vonnissen zijn sinds 2023 internationaal uitvoerbaar onder het Verdrag van New York.

Op deze pagina (15)

• Welke route wanneer
• Voorkomen is goedkoper
• Herinnering, aanmaning en verzuim
• Wettelijke rente, incassokosten en valuta
• Verjaring onder het nieuwe BW
• Incassobureaus en deurwaarders
• Naar de kantonrechter
• Beslag en tenuitvoerlegging
• Arbitrage, bindend advies en mediation
• Als de overheid niet betaalt
• Arbeidsgeschillen en klachten van consumenten
• Checklist: een onbetaalde factuur
• Wat als...
• Bronnen
• Veelgestelde vragen

Welke route wanneer

Situatie	Route	Wie doet het	Let op
Klant is laat, de schuld zelf staat niet ter discussie	Herinnering, daarna ingebrekestelling en betalingsregeling	Jij zelf	Schriftelijk; stuit ook de verjaring
Kleine vordering, tot SRD 20.000 of USD/EUR 2.500	Kleine Handelsrol bij de kantonrechter	Jij, een gemachtigde of een deurwaarder	Snel, eenvoudig, ook voor huur- en arbeidszaken
Grotere of ingewikkelde vordering	Grote Handelsrol bij de kantonrechter	Bij voorkeur een advocaat	Duurt langer; bewijs goed voorbereiden
Kans dat de schuldenaar bezit of saldo laat verdwijnen	Conservatoir beslag met verlof van de kantonrechter	Advocaat en deurwaarder	Hoofdzaak binnen de gestelde termijn beginnen; je kunt aansprakelijk zijn als het beslag onterecht blijkt
Spoed: een veiling, levering of ontruiming tegenhouden	Kort geding	Advocaat	Alleen een voorlopige voorziening; niet voor ingewikkelde zaken
Contract met arbitrageclausule, of buitenlandse partner	Arbitrage, bijvoorbeeld bij het SAI	Partijen en arbiters	Vonnis uitvoerbaar in verdragslanden van het Verdrag van New York
Je wilt de klant of partner houden	Mediation	Onafhankelijke mediator	Vrijwillig en vertrouwelijk
Technische vraag: kwaliteit, maat, waarde	Bindend advies door een deskundige	Afgesproken deskundige of het SAI	Stuit de verjaring als je het tijdig aankondigt
Conflict met een werknemer	Kantonrechter (arbeidszaken)	Jij, gemachtigde of advocaat	Zie Ontslag en opzegtermijn
De overheid betaalt niet	Schriftelijk aanmanen, overleg met het ministerie, als laatste stap de rechter	Jij, zo nodig een advocaat	Beperkte beslagmogelijkheden op de Staat

Voorkomen is goedkoper

• Schriftelijke afspraken: prijs, levering, betalingstermijn, rente bij te late betaling en wie welke kosten draagt. Maak een offerte met Offerte maken en laat die tekenen of per e-mail bevestigen.
• Algemene voorwaarden gelden alleen als je ze uitdrukkelijk van toepassing verklaart en de klant ze vooraf kon lezen, bijvoorbeeld als bijlage bij de offerte. Tegenover consumenten zijn sommige bedingen altijd onredelijk bezwarend (artikel 236 van Boek 6) en andere vermoedelijk (artikel 237). Meer over het nieuwe BW: Nieuw Burgerlijk Wetboek.
• Spreek een eigen rente af: een bedongen rente die hoger is dan de wettelijke rente loopt na het verzuim door (artikel 119 lid 3 van Boek 6).
• Valuta: wil je echt in USD of EUR betaald worden, schrijf dan in het contract dat de klant "effectief" in die valuta moet betalen. Zonder die afspraak mag een schuldenaar in Surinaams geld betalen (artikel 121 van Boek 6).
• Voorschot en zekerheid bij nieuwe of grote klanten: aanbetaling via een Proforma factuur, een bankgarantie of een borg.
• Ken je klant: vraag het KKF-uittreksel, controleer wie mag tekenen, en kijk of de rechtsvorm aansprakelijk is. Zie Bedrijvengids.
• Factureer meteen en volg op: zie Betalingen ontvangen en houd je debiteuren bij met de Openstaande facturen.

Herinnering, aanmaning en verzuim

Onder het nieuwe Burgerlijk Wetboek (Boek 6, artikelen 81 tot 83) is een schuldenaar in verzuim als hij niet betaalt nadat de vordering opeisbaar is en aan een van deze voorwaarden is voldaan:

• een afgesproken betalingstermijn is verstreken: dan geldt het verzuim zonder aanmaning, tenzij die termijn een andere strekking had;
• je hebt een schriftelijke ingebrekestelling gestuurd met een redelijke termijn, en hij betaalt niet binnen die termijn;
• de klant heeft laten weten dat hij niet gaat betalen; dan is een aanmaning niet nodig.

1. Vriendelijke herinnering enkele dagen na de vervaldatum, met kopie van de factuur. Gebruik de Betalingsherinnering.
2. Bellen of WhatsApp: vraag wat er speelt. Een betalingsregeling op schrift is vaak sneller dan een rechtszaak.
3. Ingebrekestelling: een brief of e-mail waarin je het bedrag, de factuur, een concrete laatste termijn (bijvoorbeeld 14 dagen) en de gevolgen noemt: wettelijke rente, incassokosten en een procedure. Bewaar bewijs van verzending. Een opzet maak je met de Zakelijke brief.
4. Laatste sommatie door een advocaat of deurwaarder, als je klant schrijven van jou negeert.
5. Procedure of beslag: zie hieronder.

Elke schriftelijke aanmaning waarin je je recht op betaling ondubbelzinnig voorbehoudt, stuit de verjaring (artikel 317 van Boek 3). Bewaar daarom kopieën.

Wettelijke rente, incassokosten en valuta

• Wettelijke rente: de schadevergoeding voor te late betaling van een geldsom is de wettelijke rente over de tijd dat de schuldenaar in verzuim is. Na elk jaar wordt de rente bij de hoofdsom opgeteld (artikel 119 van Boek 6).
• Hoogte: de rentevoet wordt bij staatsbesluit vastgesteld (artikel 120). Zolang dat besluit er niet is, is de wettelijke rente 5% per jaar (artikel 130b Overgangswet nieuw BW). Wij vonden tot 26 oktober 2026 geen staatsbesluit met een ander percentage. Meer hierover op Nieuw Burgerlijk Wetboek. Wil je meer, spreek dan zelf een hogere rente af in je voorwaarden.
• Buitengerechtelijke kosten: redelijke kosten om buiten de rechter betaling te krijgen komen voor vergoeding in aanmerking (artikel 96 lid 2 van Boek 6), behalve voor zover de regels over proceskosten gelden. Houd de kosten in verhouding tot de vordering en documenteer ze.
• Proceskosten: verlies je klant de zaak, dan veroordeelt de rechter hem meestal in de proceskosten.
• Vorderingen in USD of EUR: in een procedure in Suriname mag je kiezen of je veroordeling vraagt in de vreemde valuta of in SRD (artikel 123). Omrekening gebeurt tegen de koers op de dag van betaling (artikel 124). Koersschade na het verzuim kun je in beginsel vergoed krijgen, behalve bij een SRD-vordering die in Suriname betaald moet worden aan een schuldeiser die hier woonde (artikel 125).

Verjaring onder het nieuwe BW

Het nieuwe Burgerlijk Wetboek (S.B. 2024 no. 164) is op 1 mei 2025 in werking getreden. Boek 3 regelt wanneer je een vordering niet meer via de rechter kunt afdwingen. Het volledige overzicht, ook voor koop en vernietiging, staat op Nieuw Burgerlijk Wetboek; hieronder wat voor incasso telt:

Vordering	Termijn	Begint	Artikel
Betaling of nakoming uit een overeenkomst (factuur)	5 jaar	Dag na opeisbaarheid	3:307
Huur, rente en alles wat per jaar of korter wordt betaald	5 jaar	Dag na opeisbaarheid	3:308
Onverschuldigde betaling terugvorderen	5 jaar, uiterlijk 20 jaar	Dag na bekendheid met vordering en ontvanger	3:309
Schadevergoeding of boete	5 jaar, uiterlijk 20 jaar	Dag na bekendheid met schade en aansprakelijke	3:310
Ontbinding of herstel bij tekortkoming	5 jaar, uiterlijk 20 jaar	Dag na bekendheid met de tekortkoming	3:311
Overige vorderingen	20 jaar	Volgens de wet	3:306
Een vonnis ten uitvoer leggen	20 jaar (5 jaar voor periodieke bedragen)	Dag na de uitspraak	3:324

Stuiten: de verjaring wordt gestuit door een schriftelijke aanmaning of een schriftelijk ondubbelzinnig voorbehoud (artikel 317), door het instellen van een eis (artikel 316) en doordat de schuldenaar de schuld erkent (artikel 318). Daarna begint een nieuwe termijn. Rente verjaart niet later dan de hoofdsom (artikel 312).

Vorderingen van vóór 1 mei 2025 vallen onder het overgangsrecht (Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek, S.B. 2024 no. 166). Een nieuwe termijn van een jaar of langer die al vóór die datum zou zijn begonnen, kon niet vóór 1 mei 2026 aflopen. Bij oude facturen: laat je adviseren en stuur in elk geval nu een stuitingsbrief.

Incassobureaus en deurwaarders

• De deurwaarder heeft wettelijke taken die niemand anders mag doen: hij roept de tegenpartij op voor de kantonrechter (de oproeping moet volgens de wet via een deurwaarder), betekent vonnissen en legt beslag. Hij mag je ook vertegenwoordigen op de Kleine Handelsrol, voor vorderingen tot SRD 20.000 of USD 2.500 en in huur-, ontruimings- en verklaringszaken.
• Een incassobureau of advocaat kan namens jou aanmanen en onderhandelen over een regeling. Zonder vonnis of andere executoriale titel kan niemand beslag leggen of goederen meenemen, behalve via conservatoir beslag met verlof van de rechter.
• Afspraken over kosten: vraag vooraf schriftelijk wat de deurwaarder of het bureau rekent (vast bedrag, percentage, no cure no pay) en wat je terugkrijgt als de schuldenaar betaalt.
• Gedrag: incasso moet zakelijk blijven. Dreigen, publiek te schande zetten of contact met familie en werkgever schaadt je zaak en kan onrechtmatig zijn.

Naar de kantonrechter

In Suriname behandelt de kantonrechter civiele zaken in eerste aanleg: leningen, huur, arbeid, loon, ontruiming, niet nagekomen overeenkomsten, schadevergoeding en grondzaken. De handelszaken lopen via de Handelsrol:

• Kleine Handelsrol: eenvoudige zaken en geldvorderingen tot SRD 20.000, EUR 2.500 of USD 2.500, plus huur-, ontruimings-, arbeidszaken en verklaringsprocedures. Bedoeld voor snelle beslissingen.
• Grote Handelsrol: alle andere zaken; meestal langer.

1. Verzoekschrift: jij, een gemachtigde of een advocaat stelt het op volgens artikel 111 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: wie, wat, waarom, en bewijsstukken. In tweevoud bij één tegenpartij.
2. Vastrecht betalen bij het Ministerie van Justitie. Het bedrag hangt af van de hoogte van de vordering; voor sommige zaken is geen vastrecht nodig. Vraag het actuele tarief bij de griffie.
3. Indienen bij de griffie der kantongerechten, Afdeling Agenda. Na controle krijgt de zaak een AR-nummer en geeft de rolrechter een datum.
4. Oproeping van de tegenpartij door een deurwaarder, binnen de wettelijke termijnen.
5. Rolzitting: verschijnt de gedaagde niet terwijl hij goed is opgeroepen, dan kan de rechter verstek verlenen en vonnis wijzen. Verschijnt hij wel, dan volgen antwoord, soms een comparitie (gesprek met de rechter) en bewijslevering.
6. Vonnis: de rechter wijst toe of af en veroordeelt de verliezer meestal in de proceskosten.

Wie de kosten van een advocaat niet kan dragen, kan bij het Bureau Rechtszorg van het Ministerie van Justitie een pro-deo-advocaat aanvragen. Contactgegevens van instanties: Overheidsinstanties en contact.

Kort geding

Een kort geding (artikelen 226 tot 235 Rv) is voor zaken die zo dringend zijn dat de gewone procedure niet kan worden afgewacht, bijvoorbeeld een veiling, levering of ontruiming tegenhouden. De rechter treft alleen een voorlopige voorziening: hij kan een overeenkomst bijvoorbeeld schorsen, maar niet ontbinden. Is de zaak te ingewikkeld, dan verwijst hij naar de bodemprocedure. Een geldvordering kan in kort geding alleen bij duidelijke spoed en een vrijwel zekere vordering.

Hoger beroep

Tegen een vonnis van de kantonrechter ga je in hoger beroep bij het Hof van Justitie, waar drie rechters de zaak opnieuw behandelen. Je stelt het in met een schriftelijke mededeling aan de griffier van het kantongerecht. Het nieuwe Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (S.B. 2024 no. 170, sinds 1 mei 2025) stelt de termijn op zes weken na de uitspraak (artikel 264), en in kort geding de helft: drie weken (artikel 235). De site van het Hof noemde in oktober 2026 nog de oude termijnen van 30 en 14 dagen. Ga daarom zo snel mogelijk en controleer de termijn bij de griffie. Hoger beroep schorst de tenuitvoerlegging, tenzij het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard.

Beslag en tenuitvoerlegging

Conservatoir beslag (vóór het vonnis)

• Je vraagt verlof aan de kantonrechter met een verzoekschrift waarin staan: het soort beslag, je vordering en het (maximum)bedrag (artikel 700 Rv). De rechter beslist na een summier onderzoek en stelt het bedrag vast, inclusief kosten.
• Is de hoofdzaak nog niet begonnen, dan moet je die starten binnen de termijn die de rechter bepaalt, minstens acht dagen na het beslag; anders vervalt het beslag.
• De rechter kan eisen dat je zekerheid stelt voor schade door het beslag (artikel 701). Blijkt het beslag onterecht, dan kun je aansprakelijk zijn.
• Krijg je een uitvoerbaar vonnis, dan gaat het conservatoir beslag over in een executoriaal beslag (artikel 704).

Executoriaal beslag (na het vonnis)

• Met een vonnis laat je de deurwaarder beslag leggen op roerende zaken, registergoederen (grond, huizen, voertuigen, schepen), aandelen, of op tegoeden en betalingen bij derden, zoals een bank of een klant van je schuldenaar (derdenbeslag).
• Een vonnis kun je tot twintig jaar na de uitspraak ten uitvoer leggen (artikel 324 van Boek 3).
• Tegen de Staat is derdenbeslag toegestaan, maar alleen op vorderingen of zaken die in het exploot zijn omschreven, en de Staat kan om redenen van openbaar belang in kort geding opheffing vragen (artikel 479 Rv). Goederen bestemd voor de openbare dienst zijn niet vatbaar voor beslag (artikelen 436 en 703).

Arbitrage, bindend advies en mediation

Arbitrage

Bij arbitrage beslissen een of meer arbiters die de partijen zelf kiezen, in plaats van de rechter. De regels staan in Boek 4 van het nieuwe Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (artikel 1020 en verder):

• De arbitrageovereenkomst moet blijken uit een geschrift; een verwijzing naar algemene voorwaarden met een arbitrageclausule die de wederpartij heeft aanvaard, volstaat (artikel 1021).
• Begint de wederpartij toch bij de rechter, dan verklaart die zich onbevoegd als jij je op tijd op de arbitrageclausule beroept (artikel 1022).
• Arbitraal hoger beroep bestaat alleen als partijen dat hebben afgesproken (artikel 1050). Tegen een arbitraal vonnis staan verder alleen vernietiging en herroeping open; vernietiging vraag je binnen drie maanden na neerlegging van het vonnis bij de kantonrechter (artikel 1064).

Het Surinaams Arbitrage Instituut (SAI) werd in 1954 opgericht op initiatief van het georganiseerde bedrijfsleven en in 2013 opnieuw actief. Het biedt arbitrage, bindend advies en mediation, met eigen reglementen en een bestand van arbiters en mediators, en werkt samen met het Nederlands Arbitrage Instituut. Kies je voor arbitrage, neem dan bij het begin van de samenwerking een clausule op; als het conflict er eenmaal is, lukt dat zelden nog.

Verdrag van New York

Suriname trad op 10 november 2022 toe tot het Verdrag van New York van 1958 over de erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse arbitrale vonnissen. Het geldt sinds 8 februari 2023. Suriname maakte twee voorbehouden: het verdrag geldt alleen voor vonnissen uit andere verdragslanden en alleen voor geschillen die naar Surinaams recht als handelszaak gelden. Voor buitenlandse partners betekent dit dat een arbitraal vonnis in Suriname ten uitvoer kan worden gelegd, en omgekeerd. Relevant als je exporteert of importeert: Exporteren vanuit Suriname, Goederen importeren, Investeren in Suriname.

Bindend advies

Bij bindend advies leggen partijen een vraag voor aan een deskundige, bijvoorbeeld over de kwaliteit van een bouwwerk of een levering, en spreken af zich aan het oordeel te houden. Een handeling om een bindend advies te krijgen stuit de verjaring, als je dat met bekwame spoed aan de wederpartij meedeelt en het advies er komt (artikel 316 lid 3 van Boek 3).

Mediation

Bij mediation zoeken partijen onder leiding van een onafhankelijke mediator samen naar een oplossing. Het is vrijwillig en vertrouwelijk en eindigt in een vaststellingsovereenkomst. Het werkt het best als je de relatie wilt houden: een vaste klant, leverancier, huurder of compagnon.

Als de overheid niet betaalt

Late betalingen door ministeries, ziekenhuizen en andere overheidsinstellingen zijn een terugkerend probleem voor leveranciers en aannemers. In 2021 voerde de minister van Financiën en Planning gesprekken met lokale aannemers over het herschikken van achterstallige betalingen, en in 2024 wachtten leveranciers van medische zuurstof nog op uitbetaling van tientallen miljoenen SRD, waarbij het ministerie aangaf alleen in SRD uit de begroting te kunnen betalen.

• Vooraf: vraag bij een opdracht om het schriftelijke contract of de opdrachtbrief, de begrotingspost waarop het is vastgelegd, en wie de betaling goedkeurt. Bij aanbestedingen staan de betalingsvoorwaarden in de stukken; zie Aanbestedingen.
• Factureer exact volgens de eisen van de instelling, met de juiste referenties, en bewaar ontvangstbevestigingen.
• Maan schriftelijk aan, met kopie aan de directeur van het ministerie of de instelling. Dat stuit ook de verjaring.
• Overleg: vraag naar een betalingsplanning. Bundel bij grote achterstanden met andere leveranciers via je branche- of werkgeversorganisatie; zie Ondernemersorganisaties.
• Juridisch: de Staat is aan dezelfde verbintenissen gebonden en ook wettelijke rente kan verschuldigd zijn. Maar beslag is beperkt (zie hierboven) en een procedure kost tijd. Weeg dat af tegen je kaspositie; zie Kasstroomplanner en Financiering voor ondernemers.

Arbeidsgeschillen en klachten van consumenten

Arbeidsgeschillen

Een conflict met een werknemer over loon, ontslag of arbeidsvoorwaarden komt bij de kantonrechter, vaak op de Kleine Handelsrol. Voor ontslag gelden eigen regels en procedures: zie Ontslag en opzegtermijn. De algemene regels staan op Arbeidsrecht: de basis, en je plichten als werkgever op Werkgeverslasten. Leg afspraken en waarschuwingen altijd schriftelijk vast.

Klachten van consumenten

• Reageer snel en schriftelijk, en bied waar het redelijk is herstel, vervanging of terugbetaling. Een klacht die je goed afhandelt, wordt zelden een rechtszaak.
• Het nieuwe BW beschermt consumenten tegen onredelijke bedingen in algemene voorwaarden: zie de lijsten in de artikelen 236 en 237 van Boek 6. Een beding als "geen garantie, geen retour, nooit" kan nietig zijn.
• Prijsklachten over basisgoederen lopen via het ministerie van Economische Zaken; zie Maximumprijzen basisgoederen en Prijsregels voor winkels.
• In 2020 is een initiatiefvoorstel voor een Consumentenbeschermingswet ingediend bij De Nationale Assemblée. Wij konden niet bevestigen dat het is aangenomen; volg de stand op Nieuwe wetten en regels.

Checklist: een onbetaalde factuur

• Offerte, opdrachtbevestiging of contract met de afgesproken prijs en betalingstermijn
• Factuur met datum, nummer en vervaldatum, en bewijs van verzending
• Afleverbewijs, werkbon of acceptatie door de klant
• Herinnering en schriftelijke ingebrekestelling met termijn, met bewijs van verzending
• Overzicht van wettelijke of afgesproken rente en gemaakte incassokosten
• KKF-uittreksel van de klant: juiste naam, rechtsvorm en adres voor de oproeping
• Correspondentie, WhatsApp-berichten en notities van gesprekken
• Verjaringsdatum genoteerd, met stuitingsbrief op tijd
• Afweging: regeling, Kleine of Grote Handelsrol, beslag, arbitrage of mediation

Wat als...

• ...de klant zegt dat het werk niet goed was? Dan is het een geschil, geen gewone wanbetaling. Vraag schriftelijk wat er mis is, bied herstel aan, en overweeg bindend advies door een deskundige.
• ...de klant failliet gaat? Meld je vordering bij de curator. Je kunt dan meestal niet meer zelf beslag leggen. Het nieuwe Boek 2 BW maakt bestuurders in sommige gevallen persoonlijk aansprakelijk; zie Nieuw Burgerlijk Wetboek.
• ...de schuldenaar in het buitenland zit? Kijk welke rechter bevoegd is volgens je contract. Met een arbitrageclausule is een vonnis via het Verdrag van New York uitvoerbaar in de meeste landen.
• ...ik een vonnis heb maar niets krijg? Laat de deurwaarder beslag leggen op bankrekeningen, voertuigen of vorderingen van de schuldenaar op derden. Je hebt twintig jaar.
• ...ik zelf word aangeklaagd? Let op de datum in de oproeping. Verschijn, zelf of via een gemachtigde, anders kan verstek worden verleend. Bel tijdig een advocaat.
• ...de vordering in USD is en de klant in SRD wil betalen? Zonder afspraak over betaling "effectief" in USD mag dat, tegen de koers van de dag van betaling.
• ...een toezichthouder mij een boete geeft? Dat is bestuursrecht met eigen termijnen; voor witwasboetes zie Witwasregels voor ondernemers.

Bronnen

• Burgerlijk Wetboek Boek 6, S.B. 2024 no. 164 (De Nationale Assemblée)
• Burgerlijk Wetboek Boek 3, S.B. 2024 no. 164 (verjaring)
• Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek, S.B. 2024 no. 166 (art. 130b: wettelijke rente 5%)
• Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, S.B. 2024 no. 170
• Frielink: nieuw Boek 2 BW Suriname, inwerkingtreding 1 mei 2025 (april 2026)
• Hof van Justitie: Handelsrol bij de kantonrechter
• Hof van Justitie: kort geding
• Hof van Justitie: hoger beroep
• Surinaams Arbitrage Instituut (SAI)
• UNCITRAL: status Verdrag van New York (1958)
• Overheid Suriname: minister overlegt met lokale aannemers over schuldherschikking (april 2021)
• Key News: zuurstofleveranciers wachten op achterstallige betalingen (maart 2024)
• De Nationale Assemblée: initiatiefvoorstel Consumentenbeschermingswet (2020)

Gecontroleerd op 26 oktober 2026. Algemene informatie, geen juridisch advies. Termijnen zijn streng: laat je bij een concreet geschil tijdig adviseren door een advocaat.